Francja kojarzy się z Paryżem, zamkami nad Loarą, winnicami i śródziemnomorskimi miasteczkami, ale pod względem przyrodniczym jest jednym z najbardziej zróżnicowanych krajów Europy. W ciągu jednej podróży można przejść od alpejskich lodowców do wapiennych kanionów Prowansji, zobaczyć atlantyckie klify i wydmy albo spędzić dzień wśród mokradeł, lagun i stad flamingów.
Problem polega na tym, że najciekawsze miejsca są rozrzucone po dużej części kraju. Próba zobaczenia Mont Blanc, Bretanii, Pirenejów i Korsyki podczas jednego urlopu oznaczałaby głównie godziny spędzone w samochodzie. Znacznie lepiej wybrać jeden region i połączyć kilka atrakcji znajdujących się w rozsądnej odległości od siebie.
Poniższa lista obejmuje 20 miejsc reprezentujących różne krajobrazy Francji metropolitalnej i Korsyki: góry, lodowce, kaniony, wulkany, klify, mokradła, wydmy i skaliste wybrzeża. Nie jest to ranking od „najlepszego” do „najgorszego” – trudno przecież uczciwie porównać alpejski lodowiec z deltą Rodanu. To raczej zestaw miejsc, od których warto zacząć planowanie przyrodniczej podróży po Francji.
Spis treści:
1. Masyw Mont Blanc i Mer de Glace
Region: Górna Sabaudia, Alpy
Najlepszy termin: czerwiec–wrzesień
Ile czasu: od jednego dnia do kilku dni
Baza wypadowa: Chamonix-Mont-Blanc
Dla kogo: turyści górscy, fotografowie, rodziny korzystające z łatwo dostępnych punktów widokowych
Nie trzeba zdobywać Mont Blanc, żeby zobaczyć krajobraz najwyższych partii Alp. Chamonix daje dostęp zarówno do ambitnych tras wysokogórskich, jak i miejsc, do których można dotrzeć koleją lub kolejką linową.
Jednym z najłatwiejszych sposobów na zobaczenie lodowca jest wyjazd koleją zębatą na Montenvers. Z tarasów widokowych rozciąga się panorama Mer de Glace i otaczających go szczytów. Sam lodowiec robi szczególne wrażenie nie tylko ze względu na skalę. Na zboczach można dostrzec ślady pokazujące, jak wysoko znajdowała się powierzchnia lodu w przeszłości.
Jeżeli planujesz wejście do groty lodowej, uwzględnij dodatkowy wysiłek. Obecnie po zjeździe gondolą trzeba pokonać około 200 schodów, dlatego sama grota nie jest dostępna dla osób o ograniczonej mobilności.
Na Montenvers wystarczy kilka godzin. Jeśli jednak chcesz potraktować okolice Chamonix jako bazę do wędrówek, zdecydowanie warto zostać na 3–4 dni.
2. Kanion Verdon
Region: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Najlepszy termin: maj–czerwiec i wrzesień
Ile czasu: cały dzień, najlepiej 2 dni przy dłuższych szlakach
Baza wypadowa: Castellane lub Moustiers-Sainte-Marie
Dla kogo: piechurzy, kajakarze, rodziny i osoby podróżujące samochodem
Jeśli masz tylko jeden dzień nad Verdon, nie próbuj jednocześnie objeżdżać całego kanionu, schodzić na długi szlak i spędzać kilku godzin nad wodą. Odległości nie wyglądają imponująco na mapie, ale kręte drogi i postoje na punktach widokowych szybko wydłużają wycieczkę.
Najłatwiejszy wariant to połączenie przejazdu widokową trasą z pobytem nad Lac de Sainte-Croix. Przy ujściu Verdon można wypożyczyć kajak, rower wodny albo łódź elektryczną i wpłynąć w początkowy odcinek wąwozu.
Bardziej wymagające trasy piesze prowadzą pomiędzy wysokimi wapiennymi ścianami kanionu. W środku lata problemem bywa nie tyle techniczna trudność, co upał i mocne słońce. Do dłuższej wędrówki znacznie lepszy jest czerwiec lub wrzesień.
Verdon warto potraktować jako miejsce na co najmniej jedną pełną dobę, a nie szybki przystanek między kolejnymi miejscowościami Prowansji.
3. Park Narodowy Calanques
Region: między Marsylią a Cassis
Najlepszy termin: kwiecień–czerwiec i wrzesień–październik
Ile czasu: cały dzień
Baza wypadowa: Marsylia lub Cassis
Dla kogo: piechurzy, kajakarze i miłośnicy skalistego wybrzeża
Calanques nie przypominają typowego odcinka Lazurowego Wybrzeża. Zamiast szerokich plaż są tu jasne wapienne ściany, wąskie zatoki i szlaki prowadzące wysoko ponad intensywnie niebieską wodą.
Najbardziej znane zatoki to między innymi Sormiou, Morgiou, Sugiton, Port-Pin i En-Vau. Nie wszystkie są równie łatwo dostępne. W szczególności zejście do En-Vau wymaga więcej wysiłku, niż może sugerować zdjęcie niewielkiej plaży między skałami.
Latem większym problemem od tłumów może być jednak bezpieczeństwo. Od 1 czerwca do 30 września dostęp do masywów jest regulowany ze względu na zagrożenie pożarowe. Decyzja dotycząca następnego dnia jest podejmowana na podstawie aktualnych warunków, a przy najwyższym poziomie zagrożenia dostęp od strony lądu zostaje zamknięty.
Dlatego dzień przed wycieczką warto sprawdzić oficjalny komunikat albo aplikację Mes Calanques. To ważniejsze niż przygotowanie idealnego planu szlaku kilka tygodni wcześniej.
4. Cirque de Gavarnie
Region: francuskie Pireneje, Oksytania
Najlepszy termin: czerwiec–wrzesień
Ile czasu: pół dnia lub cały dzień
Baza wypadowa: Gavarnie-Gèdre
Dla kogo: rodziny, piechurzy i osoby szukające dużych gór bez konieczności wspinaczki
Gavarnie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto chce zobaczyć monumentalny krajobraz Pirenejów bez od razu wchodzenia na trudny szlak.
Z miejscowości Gavarnie prowadzi stosunkowo łatwa trasa w głąb szerokiej doliny. Im dalej się idzie, tym większą część widoku zajmuje potężny skalny amfiteatr zamykający dolinę. Z jego ścian spływają wodospady, a cały krajobraz jest efektem działania dawnych lodowców.
Na tym nie kończą się możliwości. Doświadczeni turyści mogą planować dalsze trasy w kierunku Brèche de Roland i wyższych partii masywu Mont Perdu.
Ciekawy jest również kulturowy wymiar krajobrazu. Pireneje w tym rejonie od stuleci pozostają związane z pasterstwem, które wpłynęło na wygląd łąk i sposób użytkowania górskich dolin.
Jeśli podróżujesz z dziećmi lub osobami, które nie chodzą regularnie po górach, Gavarnie jest jednym z najlepszych miejsc na tej liście.
5. Rezerwat Scandola i Zatoka Porto
Region: zachodnia Korsyka
Najlepszy termin: maj–październik
Ile czasu: pół dnia lub cały dzień
Baza wypadowa: Porto, Galéria lub Calvi
Dla kogo: miłośnicy rejsów, fotografowie i osoby szukające dzikiego wybrzeża
Scandola najlepiej oglądać od strony morza. To jeden z tych przypadków, w których rejs nie jest jedynie turystycznym dodatkiem, ale najbardziej logicznym sposobem poznania krajobrazu.
Czerwone skały pochodzenia wulkanicznego opadają tutaj bezpośrednio do Morza Śródziemnego. Pomiędzy urwiskami znajdują się groty, niewielkie zatoczki i fragmenty wybrzeża praktycznie niedostępne drogą lądową.
Wycieczki najczęściej wyruszają z Porto, Calvi lub Galérii. Popularnym połączeniem jest Scandola oraz Calanques de Piana, gdzie erozja stworzyła w czerwonych skałach iglice, bramy i fantazyjne ściany.
Przed rezerwacją warto sprawdzić prognozę wiatru. Na zachodnim wybrzeżu Korsyki warunki na morzu potrafią szybko wpłynąć na harmonogram rejsów.
6. Dune du Pilat
Region: okolice zatoki Arcachon, Nowa Akwitania
Najlepszy termin: kwiecień–październik
Ile czasu: 2–4 godziny
Baza wypadowa: Arcachon lub La Teste-de-Buch
Dla kogo: rodziny, spacerowicze i fotografowie
Z jednej strony Atlantyk, z drugiej las, a pomiędzy nimi ogromna masa piasku. Dune du Pilat nie wymaga długiego opisu, żeby zrozumieć, dlaczego przyciąga tak wielu odwiedzających.
Wejście nie jest długie, lecz marsz po luźnym piasku potrafi zmęczyć bardziej niż podobnej długości spacer po zwykłym szlaku. Ze szczytu widać Ocean Atlantycki, zatokę Arcachon, Cap Ferret i rozległe tereny leśne.
Najprzyjemniej przyjechać rano lub późnym popołudniem. W środku gorącego dnia piasek, brak cienia i duża liczba odwiedzających potrafią odebrać część przyjemności.
Trzeba również pamiętać, że wydma leży przy rozległym kompleksie leśnym. Przy ekstremalnym zagrożeniu pożarowym teren może zostać czasowo całkowicie zamknięty, dlatego podczas fal upałów warto sprawdzić aktualny status przed wyjazdem.
7. Klify Étretat
Region: Normandia
Najlepszy termin: kwiecień–październik
Ile czasu: 3–5 godzin
Baza wypadowa: Étretat lub Fécamp
Dla kogo: spacerowicze, fotografowie i miłośnicy wybrzeża
Étretat można zobaczyć w godzinę, zrobić zdjęcie najsłynniejszej skalnej bramy i wrócić na parking. Szkoda jednak ograniczać wizytę do takiego scenariusza.
Najlepszy obraz wybrzeża daje przejście fragmentem ścieżek położonych na klifach po obu stronach miejscowości. Dopiero z góry dobrze widać układ kredowych ścian, łuków, zatok i skalnych iglic.
Warto pamiętać o dwóch zasadach. Pierwsza: nie podchodź do samej krawędzi tylko dlatego, że robią to inni. Klify podlegają ciągłej erozji. Druga: nie zatrzymuj się bezpośrednio pod urwiskiem na plaży, ponieważ fragmenty skał mogą odpadać bez ostrzeżenia.
Étretat szczególnie dobrze wygląda poza pełnią sezonu, kiedy na ścieżkach jest mniej ludzi, a zmienna normandzka pogoda nadaje wybrzeżu bardziej surowy charakter.
8. Camargue
Region: delta Rodanu
Najlepszy termin: wiosna i jesień
Ile czasu: cały dzień
Baza wypadowa: Arles lub Saintes-Maries-de-la-Mer
Dla kogo: obserwatorzy ptaków, rowerzyści, rodziny i fotografowie
Nie przyjeżdża się do Camargue dla jednego spektakularnego punktu widokowego. Ten region działa inaczej niż góry czy kanion.
Krajobraz tworzą laguny, trzcinowiska, słone rozlewiska, podmokłe łąki i płaskie obszary sięgające niemal po horyzont. W zależności od pory roku oraz poziomu wody ten sam fragment delty może wyglądać zupełnie inaczej.
Camargue słynie z flamingów, białych koni i czarnego bydła, ale dla osób zainteresowanych przyrodą najważniejsza jest różnorodność ptaków związanych z mokradłami i trasami migracyjnymi.
Dobrze zabrać lornetkę i nie planować zwiedzania w pośpiechu. Najwięcej zobaczysz, przemieszczając się pomiędzy punktami obserwacyjnymi i zatrzymując się na dłużej przy rozlewiskach.
Latem konieczna jest ochrona przed słońcem i owadami. Na rower lub dłuższe spacery przyjemniejsza będzie wiosna albo początek jesieni.
9. Chaîne des Puys i Puy de Dôme
Region: Owernia
Najlepszy termin: maj–październik
Ile czasu: pół dnia lub cały dzień
Baza wypadowa: Clermont-Ferrand
Dla kogo: rodziny, piechurzy i osoby zainteresowane geologią
Środkowa Francja nie wygląda tak spektakularnie jak najwyższe partie Alp, ale właśnie tutaj można zobaczyć jeden z najbardziej czytelnych krajobrazów wulkanicznych w Europie.
Chaîne des Puys tworzą dziesiątki dawnych stożków, kopuł i kraterów. Najbardziej charakterystycznym wzniesieniem jest Puy de Dôme, z którego dobrze widać układ kolejnych form wulkanicznych ciągnących się przez krajobraz.
Na szczyt można wejść pieszo albo skorzystać z kolei zębatej, co czyni to miejsce dobrym wyborem także dla rodzin i osób, które nie planują długiej wędrówki.
Owernia jest również świetną bazą na spokojniejszy aktywny urlop. Poza wulkanami są tu lasy, jeziora, torfowiska i pastwiska, a trasy zazwyczaj nie wymagają takich umiejętności jak wysokogórskie szlaki Alp.
10. Park Narodowy Écrins
Region: Alpy Delfinackie
Najlepszy termin: czerwiec–wrzesień
Ile czasu: minimum 2–3 dni
Baza wypadowa: Vallouise, Bourg-d’Oisans lub Valgaudemar
Dla kogo: piechurzy i doświadczeni turyści górscy
Jeśli Chamonix wydaje Ci się zbyt intensywnie zagospodarowane, Écrins może być lepszym wyborem.
Park obejmuje surowe wysokogórskie doliny, lodowce, skalne granie i szczyty, a wiele miejsc zachowało wyraźnie dziki charakter. Nie oznacza to, że każda wycieczka musi być trudna. Z dolin można wybrać również krótsze szlaki prowadzące do wodospadów, jezior i punktów widokowych.
Największą zaletą Écrins jest skala. To nie park, który warto „zaliczyć” podczas jednodniowego przejazdu. Poszczególne doliny same oferują wystarczająco dużo tras na kilka dni.
Na wyższych szlakach trzeba być przygotowanym na szybkie zmiany pogody, długie odcinki bez usług i ograniczony zasięg telefonu. Mapę offline warto pobrać jeszcze przed wyjściem.
11. Park Narodowy Mercantour i Vallée des Merveilles
Region: Alpy Nadmorskie
Najlepszy termin: czerwiec–październik
Ile czasu: 1–3 dni
Baza wypadowa: Tende, Castérino lub Saint-Martin-Vésubie
Dla kogo: piechurzy, miłośnicy przyrody i archeologii