Blois leży nad Loarą, w samym sercu Doliny Loary, i zachwyca połączeniem królewskiej historii, renesansowej architektury oraz klimatycznego starego miasta. Najbardziej znanym zabytkiem jest Château Royal de Blois, ale wokół niego zachowały się także domy szachulcowe, kamienice, kościoły, ogrody i malownicze uliczki na zboczach nad rzeką.
Miasto przez wieki było związane z francuskim dworem, a w tutejszym zamku mieszkali między innymi Ludwik XII, Franciszek I i Katarzyna Medycejska. Blois oferuje jednak także atrakcje kulturalne, takie jak Maison de la Magie, Fondation du doute czy słynne schody Denis Papin. Najważniejsze miejsca można zobaczyć w jeden dzień, ale weekend pozwala spokojniej odkryć muzea, nadrzeczne spacery i pobliskie zamki Doliny Loary, w tym Chambord i Cheverny.
Spis treści:
Blois – Co warto zwiedzić?
Blois najlepiej poznawać pieszo, zaczynając od Place du Château, a następnie schodząc przez historyczne dzielnice w stronę Loary. Taki kierunek pozwala najpierw zobaczyć reprezentacyjną część miasta, później kameralne ulice i place, a na końcu spojrzeć na całą panoramę z przeciwległego brzegu.
Poniższy ranking obejmuje najważniejsze zabytki, muzea, punkty widokowe i tereny spacerowe. Kolejność pomaga zaplanować pierwszą wizytę, ale dokładną trasę najlepiej dostosować do godzin otwarcia zamku i pozostałych obiektów. Saint-Nicolas, dzielnicę Vienne i Port de la Creusille można połączyć w jeden dłuższy spacer, natomiast na Chambord należy przeznaczyć osobną część dnia.
1. Château Royal de Blois – królewska rezydencja w centrum miasta
Château Royal de Blois zajmuje wysokie wzniesienie ponad Loarą i jest najważniejszym zabytkiem miasta. Jego dziedziniec otaczają skrzydła powstające w różnych okresach, dzięki czemu w jednym miejscu można porównać architekturę średniowieczną, późnogotycką, renesansową i klasycystyczną.
Skrzydło Ludwika XII można rozpoznać po połączeniu czerwonej cegły z jasnym kamieniem. Nad głównym wejściem znajduje się konny pomnik króla, a dekoracje fasady nawiązują do jego symboli. Zupełnie inny charakter ma skrzydło Franciszka I, którego najbardziej znanym elementem jest otwarta, bogato rzeźbiona klatka schodowa.
W królewskich apartamentach prezentowane są meble, obrazy, tkaniny i elementy wyposażenia pomagające odtworzyć wygląd dawnego dworu. Trasa prowadzi również przez komnaty związane z Katarzyną Medycejską oraz pomieszczenia przypominające o zabójstwie księcia Henryka de Guise podczas wojen religijnych.
Na spokojne zwiedzanie całego kompleksu należy przeznaczyć co najmniej dwie godziny. W sezonie organizowane jest wieczorne widowisko wykorzystujące projekcje na czterech fasadach dziedzińca. Program i terminy pokazu należy sprawdzić przed przyjazdem.
2. Maison de la Magie – muzeum iluzji i Robert-Houdina
Maison de la Magie stoi po przeciwnej stronie Place du Château. Muzeum mieści się w XIX-wiecznej kamienicy, której fasada regularnie staje się częścią widowiska. Z okien wysuwają się mechaniczne głowy wielkiego smoka, przyciągając uwagę osób przechodzących przez plac.
Ekspozycja jest poświęcona historii iluzji, mechanicznych automatów i sztuki scenicznej. Ważną część zbiorów tworzą przedmioty związane z Jeanem-Eugène’em Robert-Houdinem, urodzonym w Blois zegarmistrzem, wynalazcą i iluzjonistą. Jego działalność przyczyniła się do przekształcenia pokazów magicznych w dopracowane przedstawienia teatralne.
W kolejnych salach znajdują się urządzenia optyczne, automaty, rekwizyty i instalacje wykorzystujące lustra, perspektywę oraz światło. Program bywa uzupełniany krótkimi spektaklami, podczas których prezentowane są klasyczne oraz współczesne techniki iluzji.
Muzeum dobrze sprawdza się podczas rodzinnego wyjazdu, ale nie jest przeznaczone wyłącznie dla dzieci. Osoby zainteresowane teatrem, mechaniką i historią rozrywki również znajdą tu wiele interesujących obiektów. Na wizytę najlepiej przeznaczyć około półtorej godziny.
3. Stare miasto i Rue du Puits-Châtel
Historyczne dzielnice Blois rozciągają się na zboczach pomiędzy zamkiem, katedrą i Loarą. Ich układ tworzą kręte ulice, niewielkie place, schody oraz przejścia prowadzące pomiędzy domami z różnych okresów.
Jedną z najciekawszych tras jest Rue du Puits-Châtel. Przy ulicy zachowały się renesansowe rezydencje z dekoracyjnymi portalami, wieżyczkami schodowymi i wewnętrznymi dziedzińcami. Nie wszystkie dziedzińce są dostępne, ponieważ część budynków pozostaje prywatnymi domami, ale liczne detale można oglądać bezpośrednio z ulicy.
W okolicy Place Saint-Louis stoi Maison des Acrobates, jeden z najstarszych domów o konstrukcji szachulcowej w mieście. Fasada została ozdobiona rzeźbionymi figurami przedstawiającymi akrobatów, muzyków i postacie w średniowiecznych strojach.
Stare miasto najlepiej zwiedzać bez pośpiechu. Najbardziej interesujące elementy często znajdują się ponad współczesnymi witrynami sklepów, dlatego dobrze zwracać uwagę na belki, narożne słupy, wykusze i kamienne obramienia okien. Oznakowane szlaki Les Petits Clous pomagają połączyć główne dzielnice historyczne.
4. Katedra Saint-Louis i ogrody dawnego pałacu biskupiego
Katedra Saint-Louis stoi na drugim z głównych wzniesień Blois. Obecna świątynia jest wynikiem kilku przebudów, a jej znaczenie wzrosło pod koniec XVII wieku, gdy utworzono diecezję Blois. Wysoka wieża stanowi jeden z najważniejszych punktów orientacyjnych w panoramie miasta.
Wnętrze ma spokojniejszy charakter niż bogato dekorowane kościoły renesansowe. Uwagę zwracają wysokie sklepienia, kaplice oraz witraże. W wyznaczonych terminach udostępniana jest również krypta, lecz wejście może wymagać udziału w oprowadzaniu.
Obok katedry rozciągają się ogrody dawnego pałacu biskupiego. Tarasy wykorzystują naturalne nachylenie zbocza i oferują szeroki widok na dolinę Loary, most Jacques-Gabriel oraz dzielnicę Vienne. Niżej położony ogród różany jest szczególnie interesujący w okresie kwitnienia.
To dobre miejsce na odpoczynek pomiędzy zwiedzaniem wnętrz. Z tarasów można również dostrzec, jak wyraźnie Blois dzieli się na górne dzielnice reprezentacyjne i niżej położoną zabudowę nadrzeczną.
5. Escalier Denis Papin – monumentalne schody i miejska galeria
Schody Denis Papin łączą dolne ulice Blois z wyżej położoną częścią miasta. Powstały w XIX wieku jako element przebudowy układu komunikacyjnego. Na ich szczycie stoi pomnik Denisa Papina, pochodzącego z okolic Blois fizyka i wynalazcy prowadzącego doświadczenia związane z wykorzystaniem pary.
Długa, prosta perspektywa schodów tworzy jedną z najbardziej charakterystycznych kompozycji urbanistycznych miasta. Patrząc od strony mostu Jacques-Gabriel, można zobaczyć ulicę Denis Papin zakończoną szerokimi stopniami oraz figurą wynalazcy.
Schody są regularnie wykorzystywane jako przestrzeń artystyczna. Na stopniach pojawiają się wielkoformatowe kompozycje odnoszące się do aktualnych wystaw, rocznic i wydarzeń kulturalnych. Z daleka tworzą jeden obraz, natomiast z bliska rozpadają się na pasy pokrywające kolejne stopnie.
Podejście wymaga trochę wysiłku, ale nie jest długie. Na górnym tarasie można odpocząć i spojrzeć na prostą oś ulicy prowadzącą w stronę Loary.
6. Pont Jacques-Gabriel i spacer nad Loarą
Kamienny most Jacques-Gabriel powstał w XVIII wieku i do dziś pozostaje główną historyczną przeprawą przez Loarę. Jego regularne łuki dobrze wpisują się w szerokie koryto rzeki, a centralną część konstrukcji podkreśla kamienny obelisk.
Przejście na lewy brzeg pozwala zobaczyć jedną z najlepszych panoram Blois. Ponad zwartą zabudową wyrastają katedra Saint-Louis, wieża kościoła Saint-Nicolas i dachy królewskiego zamku. Widok jest szczególnie czytelny rano oraz późnym popołudniem, gdy światło pada na fasady od strony rzeki.
Loara zachowała stosunkowo naturalny charakter. Poziom wody zmienia się w zależności od pory roku, odsłaniając piaszczyste łachy i niewielkie wyspy. Można tu obserwować ptaki oraz ślady dawnego wykorzystania rzeki jako szlaku transportowego.
Spacer dobrze kontynuować w stronę Port de la Creusille albo wzdłuż nabrzeży po stronie centrum. Trzeba uwzględnić wiatr, który na otwartej przeprawie może być wyraźnie silniejszy niż pomiędzy budynkami starego miasta.
7. Kościół Saint-Nicolas – dawna świątynia opactwa Saint-Laumer
Kościół Saint-Nicolas znajduje się u podnóża zamkowego wzgórza, w jednej z najstarszych części Blois. Pierwotnie był świątynią benedyktyńskiego opactwa Saint-Laumer. Budowę prowadzono od XII do początku XIII wieku, dlatego architektura pokazuje przejście od stylu romańskiego do wczesnego gotyku.
Starsze prezbiterium ma masywniejsze filary i mniejsze otwory okienne. Późniejsza nawa jest wyższa oraz bardziej smukła, a jej konstrukcja nawiązuje do rozwiązań rozwijanych w wielkich gotyckich katedrach.
Od strony placu uwagę zwraca wąska fasada ujęta dwiema wieżami. Po wejściu do środka przestrzeń okazuje się znacznie większa, niż sugeruje ciasne otoczenie. Kamienne ściany i ograniczona dekoracja sprawiają, że najlepiej widoczne są proporcje budowli.
Saint-Nicolas można połączyć ze spacerem w stronę dawnego opactwa, Muséum d’Histoire Naturelle i nabrzeża. Kościół jest czynnym miejscem kultu, dlatego zwiedzanie należy dostosować do nabożeństw.
8. Fondation du doute – Fluxus i współczesna sztuka w Blois
Fondation du doute prezentuje sztukę związaną z międzynarodowym ruchem Fluxus. Kierunek ten rozwijał się od lat 60. XX wieku i podważał tradycyjny podział pomiędzy malarstwem, muzyką, teatrem, przedmiotem użytkowym oraz codziennym działaniem.
Już fasada budynku sygnalizuje odmienny charakter instytucji. Pokrywa ją Mur des Mots stworzony przez artystę Bena. Czarne tablice z odręcznymi białymi napisami zawierają pytania, stwierdzenia i krótkie komentarze zachęcające do zastanowienia się nad znaczeniem sztuki.
W kolekcji znajdują się prace, filmy, dokumenty i instalacje twórców związanych z Fluxusem, w tym artystów eksperymentujących z dźwiękiem, przypadkiem, gestem i udziałem publiczności. Ekspozycja może być zaskakująca dla osób spodziewających się klasycznej galerii obrazów.
Fundacja organizuje również wystawy czasowe i wydarzenia. Przed wizytą dobrze sprawdzić aktualny program, ponieważ część przestrzeni może być okresowo przebudowywana. Na obejrzenie kolekcji należy przeznaczyć około półtorej godziny.
9. Kościół Saint-Vincent-de-Paul – barokowa świątynia jezuitów
Kościół Saint-Vincent-de-Paul stoi przy Place Victor Hugo, naprzeciwko terenów zamkowych. Został zbudowany w XVII wieku jako kościół jezuitów, a jego architektura wyraźnie różni się od surowego Saint-Nicolas i gotyckiej katedry.
Fasada ma trzy poziomy połączone szerokimi wolutami. Zastosowane porządki architektoniczne oraz symetryczny układ nawiązują do barokowych kościołów powstających w tym okresie w wielu europejskich miastach.
Wnętrze jest jaśniejsze i bogaciej dekorowane niż średniowieczne świątynie Blois. Uwagę przyciągają boczne kaplice, obrazy, rzeźby oraz elementy wyposażenia związane z działalnością zakonu jezuitów.
Kościół łatwo włączyć do spaceru pomiędzy dworcem a Place du Château. W sąsiednim Square Victor Hugo można odpocząć przed wejściem do zamku albo Maison de la Magie. Ze względu na funkcję sakralną dostęp do wnętrza może być ograniczony podczas uroczystości.
10. Musée des Beaux-Arts – kolekcja w królewskich apartamentach
Musée des Beaux-Arts działa wewnątrz Château Royal de Blois, w skrzydle Ludwika XII. Muzeum utworzono w XIX wieku, a jego kolekcję rozmieszczono w dawnych apartamentach królewskich.
Zbiory obejmują malarstwo, rzeźbę, rzemiosło artystyczne i przedmioty związane z historią miasta. Prezentowane dzieła pochodzą z różnych okresów, dzięki czemu ekspozycja uzupełnia zwiedzanie zamku o szerszy kontekst artystyczny.