Carcassonne atrakcje – 15 najciekawszych miejsc w średniowiecznym mieście

Carcassonne to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miast południowej Francji, słynące z monumentalnej średniowiecznej cytadeli otoczonej podwójnym pierścieniem murów. Cité de Carcassonne z licznymi basztami i bramami góruje nad doliną rzeki Aude i od 1997 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Miasto oferuje jednak znacznie więcej niż zabytkową twierdzę. Po drugiej stronie rzeki znajduje się Bastide Saint-Louis z placami, targami, muzeami i restauracjami, a okolice zachęcają do spacerów nad Canal du Midi czy odpoczynku nad jeziorem Cavayère. Najlepszy plan zwiedzania łączy obie części miasta: średniowieczną cytadelę oraz historyczne dolne miasto. Na najważniejsze atrakcje wystarczy jeden dzień, ale dwa dni pozwalają spokojniej poznać Carcassonne i jego okolice.

Carcassonne atrakcje – ranking najciekawszych miejsc

Ranking obejmuje najważniejsze zabytki, dzielnice i tereny rekreacyjne Carcassonne. Pierwsze miejsca zajmują obiekty należące do średniowiecznej cytadeli, ponieważ to one najlepiej przedstawiają strategiczne znaczenie miasta i kolejne etapy rozwoju fortyfikacji. W dalszej części znalazły się atrakcje Bastide Saint-Louis, muzea, punkty widokowe oraz miejsca odpowiednie na spokojniejszy spacer.

Kolejności nie należy traktować jako trasy prowadzącej bezpośrednio od jednego punktu do następnego. Najbardziej praktyczne jest połączenie Cité de Carcassonne, zamku, murów i bazyliki w jeden blok zwiedzania. Pont Vieux, Rue Trivalle i brzegi Aude tworzą trasę przejściową, natomiast Place Carnot, katedra Saint-Michel i kościół Saint-Vincent znajdują się w dolnym mieście.

1. Cité de Carcassonne – średniowieczna cytadela z podwójnymi murami i basztami

Cité de Carcassonne jest najważniejszą atrakcją miasta i jednym z najlepiej zachowanych zespołów fortyfikacji w Europie. Otoczona podwójnym pierścieniem murów dzielnica obejmuje zamek, bazylikę, kamienne domy, niewielkie place oraz sieć wąskich ulic. Mimo historycznego charakteru nie jest zamkniętym skansenem – wewnątrz nadal znajdują się mieszkania, restauracje, sklepy i obiekty noclegowe.

Historia wzgórza sięga czasów wcześniejszych niż średniowiecze. Fortyfikacje powstawały i były rozbudowywane w kolejnych epokach, dlatego w murach można rozpoznać elementy rzymskie, feudalne i królewskie. Po okresie zaniedbania kompleks odrestaurowano w XIX wieku pod kierunkiem Eugène’a Viollet-le-Duca. Prace te uratowały fortyfikacje, choć część zastosowanych rozwiązań do dziś wywołuje dyskusje dotyczące historycznej rekonstrukcji.

Wejście do zamieszkanej części cytadeli jest bezpłatne i możliwe przez główne bramy. Biletu wymaga natomiast zwiedzanie Château Comtal i dostępnych odcinków murów. Najspokojniejsza atmosfera panuje rano oraz wieczorem, gdy opuszcza ją większość jednodniowych grup.

2. Château Comtal i mury obronne – zamek Trencavelów oraz panorama dolnego miasta

Château Comtal znajduje się w centrum cytadeli i tworzy osobny, silnie ufortyfikowany kompleks. Zamek był związany z rodem Trencavel, który odgrywał ważną rolę w historii średniowiecznego Langwedocji. Po przejęciu Carcassonne przez władzę królewską budowlę przebudowywano i wzmacniano, dostosowując ją do nowych potrzeb administracyjnych oraz wojskowych.

Trasa prowadzi przez dziedzińce, wieże, galerie i odcinki murów. Z górnych przejść można zobaczyć dachy cytadeli, bazylikę Saint-Nazaire, dolinę Aude oraz regularną zabudowę Bastide Saint-Louis. Widok pozwala zrozumieć, dlaczego wzgórze miało tak duże znaczenie strategiczne.

W salach prezentowane są elementy architektoniczne, rzeźby oraz materiały wyjaśniające rozwój systemu obronnego. Szczególnie interesujące są różnice pomiędzy poszczególnymi fragmentami murów, które powstawały w różnych stuleciach. Na zwiedzanie zamku i trasy po fortyfikacjach najlepiej przeznaczyć przynajmniej dwie godziny. W upalne dni część przejść pozostaje silnie nasłoneczniona, a podczas niekorzystnej pogody dostęp do niektórych odcinków może być ograniczany.

3. Lices de Carcassonne – spacer pomiędzy dwoma pierścieniami fortyfikacji

Lices to przestrzeń rozciągająca się pomiędzy wewnętrznym i zewnętrznym pierścieniem murów. Dawniej stanowiła część systemu obronnego, utrudniając przeciwnikom bezpośredni dostęp do głównej fortyfikacji. Dzisiaj jest jednym z najlepszych miejsc do spokojnego oglądania baszt, blanków, bram oraz różnic w sposobie budowania poszczególnych fragmentów cytadeli.

Trasa pozwala zobaczyć mury z bliska bez konieczności wchodzenia do płatnej części zamku. Można przejść tylko krótki odcinek albo obejść większą część Cité, zatrzymując się przy punktach widokowych. Szczególnie interesujące są miejsca, w których masywne kamienne baszty stoją obok wież zwieńczonych spiczastymi dachami dodanymi podczas XIX-wiecznej restauracji.

Lices są dostępne z różnych punktów cytadeli. Nawierzchnia jest nierówna, dlatego wygodne buty przydają się nawet podczas krótkiego spaceru. Rano łatwiej dostrzec detale architektury, natomiast późne popołudnie zapewnia łagodniejsze światło na zachodniej stronie murów.

4. Bazylika Saint-Nazaire – romańsko-gotycka świątynia z zabytkowymi witrażami

Bazylika Saint-Nazaire stoi w południowej części cytadeli. Budowla łączy elementy romańskie i gotyckie, co jest efektem wieloetapowej rozbudowy. Masywna romańska nawa kontrastuje ze smuklejszym gotyckim transeptem, bogato dekorowanymi oknami i kamiennymi detalami.

Najważniejszą częścią wnętrza są witraże, których kolorystyka wyraźnie zmienia atmosferę świątyni w zależności od światła. Uwagę zwracają także rzeźby, nagrobki i organy. Bazylika pełniła funkcję katedry do początku XIX wieku, gdy siedzibę biskupią przeniesiono do Saint-Michel w Bastide Saint-Louis.

Wejście jest zazwyczaj bezpłatne, ale świątynia pozostaje czynnym miejscem kultu. Zwiedzanie trzeba dostosować do nabożeństw, koncertów i uroczystości. Najspokojniej jest rano, zanim w uliczkach cytadeli pojawi się największy ruch.

5. Porte Narbonnaise i Porte d’Aude – dwie bramy prowadzące do cytadeli

Porte Narbonnaise jest głównym i najbardziej reprezentacyjnym wejściem do Cité de Carcassonne. Tworzą ją dwie potężne wieże połączone budynkiem bramnym. System przejścia obejmował zabezpieczenia pozwalające kontrolować ruch i utrudniać atakującym wtargnięcie do miasta. Przed bramą stoi rzeźba związana z legendą o Dame Carcas, od której imienia miała według miejscowej opowieści pochodzić nazwa Carcassonne.

Porte d’Aude znajduje się po zachodniej stronie cytadeli. Prowadzi do niej bardziej strome podejście od strony rzeki i Pont Vieux. Brama ma mniej reprezentacyjny charakter, ale daje możliwość obserwowania murów z niższej perspektywy. Droga przechodzi przez kolejne elementy systemu obronnego, dzięki czemu wejście staje się częścią zwiedzania.

Najlepszy wariant polega na wejściu jedną bramą i wyjściu drugą. Pozwala to uniknąć powtarzania tej samej drogi oraz połączyć cytadelę z Rue Trivalle i starym mostem.

6. Pont Vieux – średniowieczny most z widokiem na mury Carcassonne

Pont Vieux łączy okolice Bastide Saint-Louis z dawnym przedmieściem u stóp cytadeli. Kamienny most powstał w średniowieczu i przez długi czas był główną przeprawą przez Aude. Dziś jest przeznaczony przede wszystkim dla pieszych, dzięki czemu można spokojnie zatrzymać się pośrodku i obserwować panoramę fortyfikacji.

Najbardziej znany widok otwiera się podczas przejścia w kierunku Cité. Mury i baszty stopniowo wyłaniają się ponad zabudową Rue Trivalle, a zmiana wysokości pozwala dobrze odczytać położenie cytadeli. Równie interesująca jest perspektywa w drugą stronę, obejmująca dolne miasto i nadrzeczną zieleń.

Przy jednym z krańców mostu znajduje się niewielka kaplica Notre-Dame de la Santé, związana między innymi z dawnym ruchem pielgrzymkowym. Pont Vieux najlepiej odwiedzić rano albo przed zachodem słońca, kiedy światło łagodniej podkreśla kamienne mury.

7. Rue Trivalle – dawne przedmieście pomiędzy mostem i średniowieczną twierdzą

Rue Trivalle prowadzi od okolic Pont Vieux w stronę podejścia do Cité. Ulica jest zabudowana niewysokimi kamienicami, w których działają restauracje, kawiarnie, sklepy rzemieślnicze i niewielkie obiekty noclegowe. Jej charakter różni się zarówno od zwartej cytadeli, jak i regularnego układu Bastide Saint-Louis.

Przedmieście rozwijało się przy jednej z najważniejszych dróg prowadzących do ufortyfikowanego miasta. W późniejszych okresach było związane z rzemiosłem i przemysłem włókienniczym. Historię produkcji tkanin przedstawia Maison de la Laine et du Drap, mieszcząca się w zabytkowym budynku przy ulicy.

Rue Trivalle może być jedynie trasą przejściową, ale lepiej pozostawić trochę czasu na obejrzenie fasad i bocznych ulic. Z niektórych miejsc otwiera się dobry widok na zachodnią część murów. Latem ulica bywa miejscem targów, koncertów i wydarzeń wieczornych.

8. Bastide Saint-Louis – dolne miasto z regularnym układem ulic i zabytkowymi kamienicami

Bastide Saint-Louis powstała na lewym brzegu Aude w XIII wieku. Dzielnicę zbudowano według regularnego planu z prostymi ulicami przecinającymi się pod kątem prostym i centralnym placem. Do dziś jest to główna handlowa oraz administracyjna część Carcassonne.

Podczas spaceru można zobaczyć kolorowe fasady, dawne rezydencje kupieckie, świątynie i fragmenty miejskich umocnień. Rozwój Bastide był związany między innymi z handlem wełną i tkaninami, który przyniósł miejscowym przedsiębiorcom znaczne dochody. W odróżnieniu od cytadeli dzielnica nie sprawia wrażenia zamkniętego zabytku – pozostaje miejscem codziennych zakupów, spotkań i pracy.

Najlepszą metodą zwiedzania jest przejście od Pont Vieux w stronę Square Gambetta, a następnie ulicami Rue de Verdun i Rue Georges Clemenceau do Place Carnot. Po drodze można odwiedzić muzeum, Maison des Mémoires oraz lokalne sklepy.

9. Place Carnot – targowy plac, fontanna i kawiarnie w centrum dolnego miasta

Place Carnot jest centralnym punktem Bastide Saint-Louis. Otaczają go kamienice, restauracje i kawiarnie, a pośrodku znajduje się fontanna Neptuna. Układ placu odpowiada typowej organizacji średniowiecznej bastydy, w której centralna przestrzeń pełniła funkcje handlowe i społeczne.

W wybrane dni odbywa się tutaj targ spożywczy. Na stoiskach pojawiają się warzywa, owoce, sery, pieczywo, mięso i produkty regionalne. W dni bez targu plac nadal pozostaje jednym z najpopularniejszych miejsc spotkań w dolnym mieście.

Place Carnot dobrze sprawdza się jako miejsce przerwy pomiędzy zwiedzaniem świątyń i muzeów. W letnim sezonie odbywają się tu także koncerty oraz wydarzenia związane z miejskim festiwalem. Osoby szukające spokojniejszej atmosfery powinny przyjść rano, zanim zapełnią się ogródki restauracyjne.

10. Katedra Saint-Michel – gotycka świątynia włączona w system obronny Bastide

Katedra Saint-Michel stoi przy południowej granicy Bastide Saint-Louis. Powstała w XIII wieku w stylu gotyku langwedockiego, charakteryzującego się masywną bryłą, stosunkowo oszczędną dekoracją oraz szeroką przestrzenią jednonawowego wnętrza. Świątynia została podniesiona do rangi katedry na początku XIX wieku.

Zewnętrzna część budowli przypomina, że kościół znajdował się przy dawnych umocnieniach dolnego miasta. Masywne ściany i ograniczona liczba dekoracji podkreślają obronny charakter południowej części Bastide. Fasada jest uzupełniona dużą rozetą i ciężką dzwonnicą.

Po pożarze w XIX wieku katedrę odnawiał Viollet-le-Duc, ten sam architekt, który kierował restauracją cytadeli. Wewnątrz można zobaczyć boczne kaplice, witraże i wysokie sklepienia. Godziny udostępnienia są ograniczone, dlatego wizytę najlepiej zaplanować wcześniej.

11. Kościół Saint-Vincent – gotyckie wnętrze i wieża widokowa nad Carcassonne

Kościół Saint-Vincent jest jednym z najważniejszych zabytków Bastide Saint-Louis. Reprezentuje gotyk langwedocki i wyróżnia się bardzo szeroką nawą, wysokimi sklepieniami oraz masywną dzwonnicą. We wnętrzu zachowały się obrazy, zabytkowe wyposażenie, rozety i witraże.

Największą atrakcją jest możliwość wejścia na wieżę. Trasa prowadzi wąskimi schodami, dlatego wymaga dobrej sprawności i nie jest odpowiednia dla każdej osoby. Z góry widać regularną siatkę ulic Bastide, dachy dolnego miasta, Canal du Midi oraz cytadelę stojącą po drugiej stronie Aude.

Przed wejściem trzeba sprawdzić aktualną dostępność dzwonnicy, ponieważ może być zamykana podczas wydarzeń, koncertów lub niesprzyjających warunków. Punkt widokowy dobrze odwiedzić przed przejściem do Cité, aby zobaczyć układ całego miasta z odpowiedniego dystansu.

12. Canal du Midi i port w Carcassonne – spacer nad wodą, rejsy i trasy rowerowe

Canal du Midi przebiega przez północną część centrum Carcassonne, w pobliżu dworca kolejowego i Bastide Saint-Louis. Zbudowany w XVII wieku kanał połączył dorzecze Garonny z wybrzeżem Morza Śródziemnego. Od 1996 roku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Wokół portu cumują łodzie mieszkalne i jednostki turystyczne. Z Carcassonne można wyruszyć na krótki rejs z komentarzem albo wybrać spacer wzdłuż zacienionych brzegów. Ścieżki są w większości płaskie, dzięki czemu nadają się również do jazdy na rowerze.

Kanał zapewnia spokojniejszą odmianę po kilku godzinach spędzonych w zatłoczonej cytadeli. Najbardziej praktyczna trasa rozpoczyna się przy porcie, prowadzi w stronę śluzy i wraca do Bastide Saint-Louis. Rejsy oraz część usług działają sezonowo, dlatego ich dostępność należy sprawdzić przed przyjazdem.

13. Musée des Beaux-Arts i Square Gambetta – kolekcja malarstwa przy zielonym placu

Musée des Beaux-Arts mieści się w dawnym budynku sądowo-administracyjnym naprzeciwko Square Gambetta. Kolekcja obejmuje przede wszystkim malarstwo europejskie od czasów nowożytnych do XIX wieku, a także ceramikę, rysunki i przedmioty związane z historią regionu.

Muzeum nie ma skali największych galerii francuskich, dlatego można je zwiedzić bez przeznaczania na wizytę całego dnia. Stanowi dobre uzupełnienie programu poświęconego głównie średniowieczu. Wystawy czasowe mogą obejmować również fotografię i sztukę współczesną.

Przed budynkiem rozciąga się Square Gambetta, zielona przestrzeń z alejkami, fontannami i miejscami odpoczynku. Plac leży na trasie prowadzącej od Pont Vieux do Bastide Saint-Louis, więc łatwo uwzględnić go podczas spaceru między cytadelą a dolnym miastem.

14. Maison des Mémoires – dom poety Joë Bousqueta i literacka historia miasta

Maison des Mémoires znajduje się przy Rue de Verdun w Bastide Saint-Louis. Mieszkał tu Joë Bousquet, poeta związany z surrealizmem, który po ciężkim zranieniu podczas pierwszej wojny światowej był sparaliżowany i prowadził życie skupione wokół literatury, korespondencji oraz spotkań z artystami.

W domu zachowano jego pokój oraz przedmioty przypominające o działalności twórczej. Bousqueta odwiedzali pisarze, malarze i filozofowie należący do ważnych środowisk artystycznych pierwszej połowy XX wieku. Stałą ekspozycję uzupełniają wystawy czasowe poświęcone literaturze i sztuce.

Muzeum jest kameralne i wymaga innego tempa niż gwarne atrakcje Cité. Sprawdzi się szczególnie u osób zainteresowanych kulturą XX wieku. Placówka ma ograniczone dni otwarcia, dlatego dobrze zaplanować wizytę przed rozpoczęciem spaceru po Bastide.

15. Lac de la Cavayère – plaże, spacer wokół jeziora i wypoczynek poza centrum

Lac de la Cavayère znajduje się kilka kilometrów od historycznego centrum. Sztuczne jezioro jest otoczone terenami zielonymi, ścieżkami spacerowymi i miejscami przeznaczonymi na piknik. W sezonie działają kąpieliska oraz atrakcje wodne, między innymi paddle, rowery wodne i wyciąg do sportów wodnych.

Trasę wokół jeziora można przejść pieszo, wybierając całą pętlę lub krótszy odcinek. Część brzegu jest zalesiona, ale na otwartych fragmentach przydaje się ochrona przed słońcem. Miejsce jest popularne wśród rodzin i mieszkańców szukających odpoczynku od zabudowy.

Latem dostęp do lasów i całego kompleksu może zależeć od poziomu zagrożenia pożarowego. Kąpiel jest dozwolona tylko w wyznaczonych miejscach i zgodnie z aktualnymi zasadami. Przed wyjazdem należy sprawdzić komunikaty dotyczące dostępu oraz nadzoru ratowników.

Jak zaplanować zwiedzanie Carcassonne

Historyczne centrum Carcassonne można poznawać pieszo, ale trzeba uwzględnić różnice wysokości. Cytadela stoi na wzgórzu, a podejścia od strony Pont Vieux i Porte d’Aude są strome. Najłatwiejszy dostęp zapewniają okolice Porte Narbonnaise, choć także tam należy pokonać fragment prowadzący pod górę.

Najlepszy układ zakłada rozpoczęcie od Cité de Carcassonne, zanim uliczki wypełnią się grupami. Po zwiedzeniu zamku, murów i bazyliki można zejść przez Porte d’Aude do Rue Trivalle, przejść przez Pont Vieux i kontynuować spacer w Bastide Saint-Louis.

Canal du Midi dobrze zostawić na późne popołudnie. Jezioro Cavayère wymaga osobnego przejazdu i powinno być traktowane jako półdniowa wycieczka, a nie krótki przystanek pomiędzy muzeami.

Carcassonne w jeden dzień

Jednodniową trasę najlepiej rozpocząć rano przy Porte Narbonnaise. Pierwszym punktem powinien być Château Comtal i dostępne odcinki murów. Następnie można odwiedzić bazylikę Saint-Nazaire oraz przejść uliczkami cytadeli.

Po wyjściu przez Porte d’Aude trasa prowadzi w dół do Rue Trivalle i Pont Vieux. Po przekroczeniu Aude dobrze zatrzymać się przy Square Gambetta, a następnie przejść do Place Carnot przez ulice Bastide Saint-Louis.

Popołudnie można przeznaczyć na kościół Saint-Vincent i wejście na dzwonnicę. Dzień najlepiej zakończyć nad Canal du Midi albo ponownie przy Pont Vieux, skąd wieczorem widać oświetlone mury.

Carcassonne w dwa dni

Pierwszy dzień może obejmować całą cytadelę, zamek, mury, bazylikę, Lices i spokojny spacer Rue Trivalle. Większa ilość czasu pozwala obejść fortyfikacje bez ciągłego kontrolowania godziny.

Drugiego dnia najlepiej skoncentrować się na Bastide Saint-Louis. Program może prowadzić od Place Carnot przez kościół Saint-Vincent, Maison des Mémoires, Musée des Beaux-Arts i katedrę Saint-Michel do Pont Vieux.

Po południu można wybrać rejs po Canal du Midi albo pojechać nad Lac de la Cavayère. Drugi wariant będzie lepszy latem, szczególnie podczas pobytu z dziećmi.

Carcassonne w trzy dni

Trzeci dzień pozwala połączyć miasto z okolicą. Można przeznaczyć go na dłuższą trasę rowerową nad Canal du Midi, wizytę w lokalnej winnicy albo wycieczkę do jednego z zamków i opactw regionu Aude.

Przy spokojniejszym planie dodatkowy dzień można wykorzystać na ponowny spacer wokół murów o innej porze. Cytadela wygląda inaczej rano, w pełnym słońcu i po wieczornym oświetleniu, dlatego powrót nie musi oznaczać powtarzania tego samego doświadczenia.

Kiedy odwiedzić Carcassonne

Wiosna i wczesna jesień zapewniają najlepsze warunki do zwiedzania. Temperatury pozwalają długo spacerować po murach, a ruch jest zwykle mniejszy niż podczas wakacyjnych weekendów. Wieczory mogą być chłodniejsze, dlatego przydaje się dodatkowa warstwa odzieży.

Latem miasto przyciąga najwięcej odwiedzających. W cytadeli odbywają się koncerty i wydarzenia plenerowe, ale uliczki oraz parkingi szybko się zapełniają. Zwiedzanie najlepiej rozpocząć rano, a środek dnia przeznaczyć na wnętrza, posiłek lub odpoczynek w cieniu.

Zimą Cité jest spokojniejsze, lecz część usług i atrakcji sezonowych może być niedostępna. Krótszy dzień wymaga wcześniejszego rozpoczęcia programu, szczególnie gdy plan obejmuje Bastide i spacer nad kanałem.

Co zjeść podczas zwiedzania Carcassonne

Najbardziej znanym daniem regionu jest cassoulet, przygotowywane z białej fasoli, mięsa i wędlin. Jest to sycący posiłek, dlatego lepiej zaplanować go po zakończeniu dłuższego spaceru niż przed wejściem na mury lub dzwonnicę.

W restauracjach pojawiają się także dania z kaczki, wieprzowiny, lokalnych serów i sezonowych warzyw. Region otaczający Carcassonne jest związany z produkcją wina, między innymi w apelacjach położonych w stronę Minervois, Corbières i Cabardès.

Lokale wewnątrz cytadeli korzystają z popularnego położenia, dlatego przed zajęciem stolika dobrze przeczytać menu. Większy wybór restauracji odwiedzanych przez mieszkańców można znaleźć w Bastide Saint-Louis oraz przy bocznych ulicach odchodzących od Place Carnot.

Carcassonne atrakcje – praktyczne wskazówki przed wyjazdem

Najważniejsze jest rozróżnienie bezpłatnego terenu Cité od płatnej części Château Comtal. Uliczki, place i Lices można poznawać bez biletu, natomiast zamek oraz udostępnione fragmenty górnych murów mają osobne zasady wejścia.

Duży bagaż utrudnia zwiedzanie. Na teren zamku nie można wnosić części przedmiotów, a na miejscu nie ma pełnej przechowalni dla wszystkich rodzajów bagażu. Podczas jednodniowej wycieczki najlepiej pozostawić większe walizki w miejscu zapewniającym legalną usługę przechowania.

Wygodne obuwie jest potrzebne zarówno na kamiennych ulicach cytadeli, jak i na schodach oraz nierównych przejściach obronnych. Latem przydają się woda, nakrycie głowy i ochrona przeciwsłoneczna. Wiele odcinków murów oraz Lices pozostaje odsłoniętych.

Carcassonne najlepiej pokazuje swój charakter wtedy, gdy program nie ogranicza się do szybkiego zdjęcia cytadeli. Château Comtal wyjaśnia funkcjonowanie fortyfikacji, Pont Vieux łączy obie historyczne części miasta, Bastide Saint-Louis przedstawia codzienne życie, a Canal du Midi i Lac de la Cavayère uzupełniają trasę o tereny spacerowe. Taki plan pozwala poznać miasto jako żywy ośrodek o różnych warstwach historii, a nie wyłącznie dobrze zachowaną średniowieczną dekorację.