Nancy jest jednym z tych francuskich miast, które potrafią zaskoczyć różnorodnością na stosunkowo niewielkim obszarze. Najbardziej znany jest oczywiście Place Stanislas, ale kilka ulic dalej zaczyna się zupełnie inne miasto: średniowieczne bramy, dawna siedziba książąt Lotaryngii, wąskie ulice starego centrum i neogotycka bazylika.
Do tego dochodzi jeszcze trzecia warstwa – secesja.
Na przełomie XIX i XX wieku Nancy stało się jednym z najważniejszych europejskich ośrodków art nouveau. Émile Gallé, Louis Majorelle, bracia Daum i inni artyści związani z École de Nancy projektowali szkło, meble, ceramikę, witraże i całe budynki inspirowane światem roślin.
Dzięki temu podczas jednego weekendu można przejść od historii książąt Lotaryngii przez czasy Stanisława Leszczyńskiego aż do francuskiej secesji.
Samo centrum jest zwarte i najlepiej zwiedzać je pieszo. Na najważniejsze atrakcje Nancy wystarczy jeden intensywny dzień, ale dwa dni dają znacznie więcej swobody i pozwalają zobaczyć również Villę Majorelle oraz Musée de l’École de Nancy.
Spis treści:
Nancy – najważniejsze atrakcje w skrócie
| Atrakcja | Ile czasu? | Dla kogo? |
|---|---|---|
| Place Stanislas | 30–60 min | pierwsza wizyta, architektura |
| Arc Héré | 10–20 min | historia, architektura |
| Place de la Carrière | 20–40 min | spacer, urbanistyka |
| Place d’Alliance | 15–30 min | spokojny spacer |
| Parc de la Pépinière | 45–90 min | odpoczynek, rodziny |
| Musée des Beaux-Arts | 1,5–2,5 godz. | sztuka, szkło Daum |
| Stare Miasto | 1,5–3 godz. | historia, spacer |
| Porte de la Craffe | 20–30 min | średniowiecze |
| Pałac Książąt Lotaryngii | 20–40 min | historia regionu |
| Église des Cordeliers | 30–45 min | historia dynastii |
| Basilique Saint-Epvre | 30–45 min | architektura |
| Katedra w Nancy | 30–45 min | architektura sakralna |
| Villa Majorelle | 1–1,5 godz. | secesja |
| Musée de l’École de Nancy | 1,5–2 godz. | secesja, design |
| Szlak secesyjny | 1,5–3 godz. | architektura |
| Marché Central | 30–60 min | lokalna kuchnia |
| Muséum-Aquarium | 1,5–2 godz. | rodziny, przyroda |
| Parc Sainte-Marie | 30–60 min | odpoczynek |
| Notre-Dame-de-Bonsecours | 30–60 min | Stanisław Leszczyński |
| Jardin botanique Jean-Marie Pelt | 2–3 godz. | przyroda, rodziny |
Nie próbuj traktować tej tabeli jako harmonogramu do odhaczenia. Przy jednodniowym pobycie najlepiej skupić się na centrum, a secesję zostawić na drugi dzień.
1. Place Stanislas – zacznij właśnie tutaj
Jeżeli jesteś w Nancy po raz pierwszy, trudno wybrać lepsze miejsce na rozpoczęcie zwiedzania.
Place Stanislas powstał w XVIII wieku z inicjatywy Stanisława Leszczyńskiego, byłego króla Polski i późniejszego władcy Lotaryngii. Nowa reprezentacyjna przestrzeń miała połączyć starszą część Nancy z rozwijającym się na południu miastem.
Efekt okazał się na tyle udany, że plac do dziś jest symbolem Nancy.
Otaczają go jasne, regularne fasady, ale największą uwagę przyciągają złocone kraty zaprojektowane przez Jeana Lamoura oraz dekoracyjne fontanny w narożnikach.
W przeciwieństwie do wielu reprezentacyjnych placów Place Stanislas nie wygląda jak przestrzeń przeznaczona wyłącznie dla turystów.
Mieszczą się przy nim kawiarnie, muzeum, opera i ratusz. Odbywają się tu również miejskie wydarzenia.
Warto przyjść dwa razy.
Za dnia łatwiej oglądać architekturę i detale bram. Po zmroku plac prezentuje się znacznie bardziej teatralnie dzięki oświetleniu fasad i złoconych dekoracji.
Nie ograniczaj wizyty do zdjęcia przy pomniku Stanisława Leszczyńskiego. Przejdź do wszystkich czterech narożników i przyjrzyj się fontannom oraz kratom z bliska.
2. Arc Héré – przejście do drugiej części historycznego zespołu
Po północnej stronie Place Stanislas stoi monumentalny Arc Héré.
Nie traktowałbym go jako osobnej atrakcji, do której trzeba specjalnie iść. Największy sens ma jako część osi prowadzącej z Place Stanislas na Place de la Carrière.
Łuk zaprojektował Emmanuel Héré, najważniejszy architekt związany z przebudową Nancy w czasach Stanisława Leszczyńskiego.
Inspiracją były klasyczne łuki triumfalne.
W dekoracjach pojawiają się alegorie związane z pokojem, zwycięstwem i władzą. Najlepszy widok uzyskasz, stojąc mniej więcej przy pomniku Stanisława na środku placu.
Wtedy dobrze widać, że Arc Héré nie jest przypadkowo ustawionym monumentem.
Stanowi punkt zamykający jedną przestrzeń i otwierający kolejną.
Wystarczy przejść pod nim, żeby monumentalny Place Stanislas ustąpił miejsca zupełnie innej perspektywie Place de la Carrière.
3. Place de la Carrière – plac, przez który nie warto tylko przechodzić
Większość osób wykorzystuje Place de la Carrière jako drogę pomiędzy Place Stanislas a starym miastem.
Szkoda.
Plac ma formę bardzo długiego, uporządkowanego wnętrza miejskiego. Po obu stronach ciągną się regularne fasady oraz rzędy drzew, a perspektywa prowadzi w stronę dawnego pałacu gubernatora.
Historia tego miejsca zaczęła się wcześniej niż historia Place Stanislas.
Przestrzeń wykorzystywano między innymi do turniejów i ćwiczeń jeździeckich. Dopiero w XVIII wieku została uporządkowana i włączona w nowe założenie urbanistyczne.
Place de la Carrière jest spokojniejszy od Place Stanislas.
Najlepiej przejść go powoli i zwracać uwagę na symetrię budynków, balustrady oraz sposób, w jaki cała przestrzeń została podporządkowana jednej osi.
Razem z Place Stanislas i Place d’Alliance tworzy zespół wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
4. Place d’Alliance – najmniejszy z trzech placów UNESCO
Place d’Alliance łatwo pominąć.
Nie leży dokładnie na głównej trasie ze starego miasta na Place Stanislas i nie ma monumentalnej skali dwóch pozostałych placów.
Właśnie dlatego warto tu zajrzeć.
To bardziej kameralna przestrzeń otoczona regularnymi kamienicami i drzewami.
Pośrodku stoi fontanna, a sama nazwa placu przypomina o osiemnastowiecznym sojuszu Francji i Austrii.
Jeżeli interesuje Cię urbanistyka, obejrzenie wszystkich trzech placów daje znacznie pełniejszy obraz projektu realizowanego za czasów Stanisława Leszczyńskiego.
Na wizytę wystarczy około 15–20 minut.
To dobre miejsce na chwilę ciszy po zatłoczonym Place Stanislas.
5. Parc de la Pépinière – odpocznij pięć minut od głównego placu
Dużym plusem Nancy jest to, że z najbardziej reprezentacyjnego placu miasta można w kilka minut znaleźć się w rozległym parku.
Parc de la Pépinière powstał pierwotnie jako królewska szkółka drzew.
Dzisiaj pełni przede wszystkim funkcję rekreacyjną.
Są tu szerokie aleje, trawniki, miejsca zabaw i przestrzeń wykorzystywana podczas wydarzeń plenerowych.
Park nie wymaga osobnego planowania.
Najlepiej wejść do niego przy okazji spaceru po Place de la Carrière i zostać tak długo, jak akurat potrzebujesz.
Przy jednodniowej wizycie wystarczy 30 minut.
Jeżeli podróżujesz z dziećmi albo po kilku godzinach zwiedzania potrzebujesz przerwy, spokojnie można spędzić tutaj znacznie więcej czasu.
Pépinière dobrze pokazuje też, że centrum Nancy nie jest wyłącznie zabytkową dekoracją. To miejsce normalnie wykorzystywane przez mieszkańców do biegania, spacerów i odpoczynku.
6. Musée des Beaux-Arts – nie tylko klasyczne malarstwo
Muzeum znajduje się bezpośrednio przy Place Stanislas, więc logistycznie trudno o łatwiejszą atrakcję.
Kolekcja obejmuje malarstwo, rzeźbę, grafikę i sztukę nowoczesną.
Dla osób zainteresowanych historią Nancy najciekawsza może być jednak część poświęcona szkłu Daum.
Manufaktura odegrała ogromną rolę w rozwoju lokalnej secesji.
Kolorowe szkło, motywy kwiatów, liści i owadów oraz eksperymentalne techniki produkcji dobrze pokazują, czym École de Nancy różniła się od zwykłej dekoracyjnej mody przełomu XIX i XX wieku.
Przy krótkiej wizycie nie próbuj przechodzić wszystkich sal.
Zobacz najważniejsze działy i kolekcję Daum.
Jeśli masz drugi dzień i planujesz Musée de l’École de Nancy, tutejsza ekspozycja stanowi bardzo dobre wprowadzenie do secesyjnej części miasta.
7. Stare Miasto – Nancy sprzed czasów Stanisława Leszczyńskiego
Po regularnych placach XVIII wieku Vieille Ville może wyglądać jak inne miasto.
Ulice są węższe, zabudowa mniej regularna, a poszczególne kamienice różnią się wysokością, szerokością i wyglądem.
Główną osią jest Grande Rue.
Prowadzi od okolic Place Saint-Epvre w stronę pałacu książąt Lotaryngii, kościoła Cordeliers i Porte de la Craffe.
Nie trzymaj się jednak wyłącznie jednej ulicy.
Warto zaglądać w boczne przejścia, niewielkie place i podwórza.
Place Saint-Epvre jest jednym z najlepszych miejsc na przerwę. Wokół działają restauracje i kawiarnie, a nad placem dominuje neogotycka bazylika.
Spacer po tej części Nancy dobrze pokazuje, dlaczego powstanie Place Stanislas było tak dużą zmianą urbanistyczną.
Zamiast rozwijać kolejne nieregularne uliczki, stworzono całkowicie nowy, uporządkowany fragment miasta.
8. Porte de la Craffe – średniowieczne wejście do Nancy
Na północnym końcu Grande Rue stoi jeden z najstarszych i najbardziej charakterystycznych zabytków Nancy.
Porte de la Craffe wyróżniają dwie masywne okrągłe wieże flankujące przejazd bramny.
Po eleganckich fasadach Place Stanislas jest to mocny kontrast.
Brama była częścią systemu obronnego miasta. Później jej wnętrza wykorzystywano również jako więzienie.
Najlepiej obejrzeć ją z obu stron.
Od południa stanowi efektowne zakończenie perspektywy Grande Rue. Po przejściu na drugą stronę łatwiej zauważyć jej masywny, obronny charakter.
Nie trzeba planować wejścia do środka.
Wnętrza nie funkcjonuj