Tulon łatwo przeoczyć podczas podróży po południowej Francji. Na zachodzie kusi Marsylia, na wschodzie Nicea i kurorty Lazurowego Wybrzeża, a samo miasto bywa traktowane przede wszystkim jako port i punkt przesiadkowy. Tymczasem położenie pomiędzy Morzem Śródziemnym a masywem Mont Faron sprawia, że Tulon całkiem dobrze łączy miejskie zwiedzanie z plażami, górskim punktem widokowym i wycieczkami po zatoce.
Port jest tu czymś więcej niż turystyczną mariną. Tulon od stuleci pozostaje jedną z najważniejszych baz francuskiej marynarki wojennej. Obok jachtów i promów widać więc okręty oraz infrastrukturę wojskową, a część nabrzeża pozostaje niedostępna.
Najciekawsze atrakcje Tulonu nie kończą się jednak na porcie. W historycznym centrum działa prowansalski targ Cours Lafayette, nad miastem wznosi się Mont Faron, kilka kilometrów dalej zaczynają się plaże Mourillon i skaliste zatoki, a na drugą stronę rozległej redy można przepłynąć zwykłym transportem miejskim.
Na pierwsze zwiedzanie warto przeznaczyć dwa dni. Jeden wystarczy na centrum i Mont Faron, ale przy dłuższym pobycie można dodać plaże, nadmorski szlak, muzea i wycieczkę statkiem.
Spis treści:
Najważniejsze atrakcje Tulonu w skrócie
| Miejsce | Atrakcja | Ile czasu? | Najlepsze dla |
|---|---|---|---|
| 1 | Mont Faron i kolejka linowa | 2–4 godziny | panoramy i przyroda |
| 2 | Port i promenada | 1–2 godziny | pierwszy spacer po mieście |
| 3 | Stare miasto | 2–3 godziny | historia i atmosfera Tulonu |
| 4 | Targ Cours Lafayette | 1–2 godziny | lokalne produkty i kuchnia |
| 5 | Narodowe Muzeum Marynarki Wojennej | 1,5–2 godziny | historia portu i floty |
| 6 | Plaże Mourillon | 2–5 godzin | plażowanie i odpoczynek |
| 7 | Mémorial du Débarquement | 1,5–2 godziny | historia II wojny światowej |
| 8 | Tour Royale | 1–2 godziny | fortyfikacje i widoki |
| 9 | Nadmorski szlak do Anse Méjean | 2–4 godziny | spacery i dzikie wybrzeże |
| 10 | Katedra Notre-Dame-de-la-Seds | 30–45 minut | historia i architektura |
| 11 | Place de la Liberté | 30–60 minut | reprezentacyjna część miasta |
| 12 | Musée d’Art de Toulon | 1–2 godziny | sztuka |
| 13 | Place Puget | 20–40 minut | prowansalska atmosfera |
| 14 | Port Saint-Louis | 1–2 godziny | lokalny klimat i Mourillon |
| 15 | Rejs po redzie Tulonu | 1–2 godziny | widok miasta od strony morza |
1. Mont Faron – najlepszy widok na Tulon
Jeżeli podczas pobytu w Tulonie masz wybrać tylko jedną atrakcję poza centrum, warto postawić na Mont Faron.
Wznoszący się nad miastem masyw osiąga niemal 600 metrów wysokości. Z góry widać port wojskowy, marinę, zabudowę Tulonu, półwysep Saint-Mandrier i ogromną zatokę otoczoną wzgórzami. Dopiero z tej perspektywy dobrze widać, jak mocno układ miasta podporządkowany jest morzu.
Najbardziej charakterystycznym sposobem dotarcia na górę jest Téléphérique du Mont Faron, czyli czerwona kolejka linowa. Dolna stacja znajduje się poza ścisłym centrum, dlatego trzeba wcześniej dojechać do niej autobusem lub dojść pieszo.
Sam przejazd trwa krótko, ale nie warto od razu wracać. Na górze znajdują się punkty widokowe, ścieżki i Mémorial du Débarquement.
Kolejka jest wrażliwa na warunki pogodowe. Przy bardzo silnym wietrze lub wysokim zagrożeniu pożarowym może zostać zatrzymana, dlatego jej działanie najlepiej sprawdzić tego samego dnia.
Ile czasu? Minimum 2 godziny. Z wizytą w memoriale lepiej przeznaczyć pół dnia.
2. Port w Tulonie – miejsce, od którego warto zacząć
Port jest najlepszym wprowadzeniem do miasta, ponieważ od razu pokazuje, czym Tulon różni się od typowych kurortów południowej Francji.
Przy Quai Cronstadt stoją restauracje, kawiarnie, łodzie wycieczkowe i jednostki komunikacji miejskiej. W oddali widać natomiast część infrastruktury jednej z najważniejszych baz francuskiej marynarki wojennej.
Warto przejść wzdłuż nabrzeża i zatrzymać się przy ratuszu. Jego balkon podtrzymują dwa monumentalne atlanty wyrzeźbione przez Pierre’a Pugeta, jednego z najważniejszych artystów związanych z Tulonem.
Port dobrze odwiedzić dwa razy. Rano jest dogodnym początkiem zwiedzania starego miasta, wieczorem staje się miejscem spacerów i kolacji.
Nie próbuj jednak oglądać całej redy wyłącznie z nabrzeża. Jej skala znacznie lepiej widoczna jest z Mont Faron albo podczas rejsu.
3. Stare miasto – Tulon bez pocztówkowego filtra
Historyczne centrum Tulonu nie jest tak wypolerowane jak stare dzielnice wielu popularnych miejscowości Prowansji. I może właśnie dlatego warto poświęcić mu trochę czasu.
Za portem zaczyna się sieć wąskich ulic, niewielkich placów i kamienic. Pomiędzy nimi działają piekarnie, bary, małe sklepy i galerie, a na ścianach pojawia się współczesny street art.
Nie potrzeba bardzo dokładnej trasy. Ze Starego Portu można ruszyć przez Place Louis Blanc, okolice katedry i Place Puget w stronę Rue des Arts oraz Place de l’Équerre.
Szczególnie ciekawa jest Rue Pierre Sémard, znana jako Rue des Arts. W okolicy działają galerie i niewielkie lokale, a niedaleko mieści się Maison de la Photographie.
Najwięcej życia jest tu rano, kiedy działa targ. Późne popołudnie ma z kolei zupełnie inny charakter – handel zamiera, a stoliki barów i restauracji zaczynają wypełniać place.
4. Cours Lafayette – targ, na który warto przyjść głodnym
Cours Lafayette jest jednym z miejsc, które najlepiej pokazują prowansalską stronę Tulonu.
Rano ulica i jej okolice wypełniają się stoiskami z warzywami, owocami, ziołami, oliwkami, serami, kwiatami i innymi produktami regionalnymi. To nie wyłącznie atrakcja dla turystów – zakupy robią tu również mieszkańcy centrum.
Najlepiej pojawić się przed południem, zanim zacznie się największy upał i część sprzedawców rozpocznie składanie stoisk.
Warto przy okazji spróbować cade. To cienki placek przygotowywany z mąki z ciecierzycy, oliwy, wody i soli, podawany najczęściej na gorąco z pieprzem.
Przypomina nicejską soccę, ale w Tulonie ma własną lokalną tradycję.
Targ można połączyć ze spacerem po starym mieście, katedrą i portem. Wszystkie te miejsca znajdują się blisko siebie.
5. Musée National de la Marine – muzeum, które wyjaśnia Tulon
W wielu miastach muzeum marynarki byłoby atrakcją dla dość wąskiej grupy zainteresowanych. W Tulonie jest inaczej.
Musée National de la Marine pomaga zrozumieć całe miasto.
Znajduje się przy monumentalnej bramie dawnego arsenału, kilka kroków od portu. Wewnątrz prezentowane są modele okrętów, mapy, obrazy, elementy wyposażenia i eksponaty związane z historią stoczni oraz marynarki.
Szczególnie ciekawe są duże modele pokazujące dawny układ arsenału. Dzięki nim łatwiej zrozumieć, dlaczego miasto rozwinęło się właśnie w taki sposób i skąd wynika ogromna skala tutejszego portu wojskowego.
Nie trzeba interesować się militariami. Spora część opowieści dotyczy także rozwoju Tulonu, stoczni i życia wokół portu.
Na zwiedzanie dobrze przeznaczyć około dwóch godzin.
6. Plaże Mourillon – gdzie Tulon staje się nadmorskim kurortem
Kilka kilometrów od wojskowego portu atmosfera zmienia się niemal całkowicie.
Plages du Mourillon to najpopularniejszy kompleks plażowy Tulonu. Składa się z kilku osłoniętych zatok, pomiędzy którymi znajdują się tereny zielone, place zabaw, lokale gastronomiczne i promenada.
To miejsce znacznie wygodniejsze na zwykłe plażowanie niż skaliste zatoczki położone dalej na wschód.
Do Mourillon można dojechać autobusem z centrum. Dzięki temu plażę łatwo włączyć nawet w dwudniowy plan zwiedzania.
Latem warto pojawić się rano lub późnym popołudniem. W środku dnia robi się gorąco, a popularne fragmenty wybrzeża szybko się zapełniają.
Nie ograniczaj się jednak wyłącznie do plaży. Powyżej wybrzeża znajduje się właściwa dzielnica Mourillon – z piekarniami, kawiarniami, sklepami i bardziej lokalną atmosferą niż okolice głównego portu.
7. Mémorial du Débarquement – mniej znana historia lądowania aliantów
Na Mont Faron znajduje się Mémorial du Débarquement et de la Libération en Provence.
Muzeum poświęcone jest alianckiemu lądowaniu w południowej Francji w sierpniu 1944 roku oraz walkom prowadzącym do wyzwolenia Prowansji.
Operacja Dragoon pozostaje zdecydowanie mniej znana niż lądowanie w Normandii, dlatego memorial jest ciekawy nawet dla osób, które odwiedziły wcześniej muzea poświęcone II wojnie światowej.
Ekspozycja wykorzystuje dokumenty, przedmioty, archiwalne materiały oraz multimedia. Dużo miejsca poświęcono wojskom francuskim, ruchowi oporu i żołnierzom pochodzącym z francuskich kolonii.
Nie traktowałbym memorialu jako piętnastominutowego dodatku do panoramy. Jeżeli wchodzisz do środka, przeznacz na niego około 1,5 godziny.
Najwygodniej połączyć wizytę z przejazdem kolejką na Mont Faron.
8. Tour Royale – fortyfikacja przy wejściu do zatoki
Tour Royale stoi na skalistym cyplu pomiędzy centrum a Mourillon.
Niska, masywna wieża została wzniesiona na początku XVI wieku, aby chronić dostęp do portu. Zamiast strzelistej fortyfikacji zobaczysz szeroką kamienną konstrukcję niemal wyrastającą z brzegu.
Samo wnętrze nie zawsze jest dostępne do regularnego zwiedzania – obiekt wykorzystywany jest także przy wydarzeniach kulturalnych. Nie oznacza to jednak, że bez wejścia wycieczka traci sens.
Wokół znajduje się park Tour Royale, z którego rozciąga się widok na redę. Obok jest również niewielka plaża Pipady.
To dobre miejsce na spacer pomiędzy centrum a Mourillon i znacznie spokojniejszy fragment wybrzeża niż główny port.