Antony – 13 atrakcji i miejsc, które warto zobaczyć na południe od Paryża

Antony leży tuż za południową granicą Paryża i na pierwszy rzut oka wygląda jak typowe spokojne miasto francuskiej metropolii. Nie ma monumentalnej starówki, wielkiego zamku ani atrakcji, dla której przyjeżdżają autokary pełne turystów.

Ma za to coś, czego w centralnym Paryżu zaczyna brakować: dużo zieleni i możliwość przejścia w ciągu kilkunastu minut od zwartego centrum do parków, strumieni i długich tras spacerowych.

Najbardziej znane miejsce w okolicy to Domaine départemental de Sceaux. Trzeba jednak od razu doprecyzować, że château i główna historyczna część posiadłości znajdują się w sąsiednim Sceaux. Antony graniczy z ogromnym parkiem i ma bardzo wygodny dostęp do jego południowej części.

Samo miasto ma również własne miejsca warte uwagi.

W centrum stoi Saint-Saturnin – najstarszy zachowany zabytek Antony. Kilka minut dalej Maison des Arts działa w dawnej rezydencji otoczonej Parc Bourdeau. Na południu rozciąga się Parc Heller, z którego można kontynuować spacer wzdłuż ru des Godets i doliny Bièvre.

Do tego dochodzą lokalny targ, pozostałości dawnych podparyskich rezydencji i współczesna kultura reprezentowana przez teatr oraz Espace Cirque.

Antony najlepiej sprawdza się jako jednodniowa wycieczka z Paryża, szczególnie w połączeniu z Domaine de Sceaux. Przy dwóch dniach można dołożyć dłuższą trasę przez dolinę Bièvre i sąsiednie Verrières-le-Buisson lub Châtenay-Malabry.

Poniżej znajdziesz 13 najciekawszych miejsc w Antony i bezpośredniej okolicy.

Najważniejsze atrakcje Antony w skrócie

Na pierwszą wizytę najlepiej połączyć Domaine de Sceaux z centrum Antony. Przy większej ilości czasu warto zejść na południe do Parc Heller i dalej w stronę ru des Godets.

Miejsce	Ile czasu przeznaczyć?	Dla kogo?
Domaine de Sceaux	2–4 godziny	każdy, ogrody i historia
Maison des Arts i Parc Bourdeau	45–90 minut	sztuka i odpoczynek
Église Saint-Saturnin	20–30 minut	historia miasta
Parc Heller	1–2 godziny	spacer, rodziny
Vallons de la Bièvre	1–3 godziny	pieszo i rowerem
Coulée verte des Godets	1–2 godziny	przyroda i spokojny spacer
Atelier-Musée du Pays d’Antony	30–60 minut	lokalna historia
Marché d’Antony	45–90 minut	jedzenie i codzienne życie
Espace Cirque	zależnie od spektaklu	współczesny cyrk
Rezerwat bassin de la Bièvre	zależnie od wizyty	przyroda
Croix-de-Berny	30–60 minut	lokalna historia
Maison Chénier i stare Antony	około 1 godziny	spacer historyczny

Antony – atrakcje w rankingu

Atrakcje Antony nie tworzą jednej zwartej dzielnicy turystycznej. Na północy dominuje monumentalny park Sceaux, w centrum znajdują się Maison des Arts, targ i kościół Saint-Saturnin, natomiast południowo-zachodnia część miasta oferuje tereny spacerowe związane z doliną Bièvre.

Pierwsze miejsca w rankingu najlepiej sprawdzą się podczas pierwszej wizyty. Kolejne propozycje są przeznaczone dla osób zainteresowanych lokalną historią, przyrodą i współczesną kulturą. Przy krótkim pobycie rozsądniej wybrać kilka sąsiadujących punktów niż próbować przechodzić pieszo pomiędzy wszystkimi krańcami miasta.

1. Domaine départemental de Sceaux – barokowy park z ogrodami André Le Nôtre’a

Domaine de Sceaux jest najważniejszym miejscem spacerowym w bezpośrednim sąsiedztwie Antony. Choć pałac i główna część historycznych zabudowań znajdują się w Sceaux, rozległy park rozciąga się również przy granicy Antony, gdzie działa jedno z głównych wejść od strony La Grenouillère.

Historia założenia sięga końca XVII wieku, kiedy posiadłość rozwijali Jean-Baptiste Colbert i jego syn, markiz de Seignelay. Projekt parku powierzono André Le Nôtre’owi, znanemu z prac przy ogrodach w Wersalu. Szerokie osie widokowe, regularne szpalery, baseny i długi kanał pokazują charakter francuskiej sztuki ogrodowej, której celem było podporządkowanie krajobrazu geometrycznemu porządkowi.

Na terenie domeny znajduje się Château de Sceaux z muzeum poświęconym historii posiadłości i regionu paryskiego. Można również zobaczyć Orangerie, Pavillon de l’Aurore, dawne stajnie oraz mniejsze pawilony. Osoby zainteresowane przede wszystkim wypoczynkiem mogą ograniczyć się do spaceru po parku, pikniku lub przejażdżki rowerowej po dozwolonych trasach.

2. Maison des Arts i Parc Bourdeau – wystawy sztuki w otoczeniu zabytkowej rezydencji

Maison des Arts działa w eleganckiej rezydencji położonej pośrodku Parc Bourdeau, naprzeciwko stacji RER Antony. Budynek otaczają stare drzewa, trawniki, rabaty i niewielki zbiornik wodny, dzięki czemu wizyta może łączyć oglądanie wystawy ze spokojnym odpoczynkiem w centrum miasta.

Program placówki koncentruje się na sztuce nowoczesnej i współczesnej. Organizowane są wystawy malarstwa, fotografii, rzeźby i grafiki, a także spotkania z artystami, oprowadzania oraz zajęcia praktyczne. Nie ma tu jednej stałej kolekcji prezentowanej przez cały rok, dlatego charakter wizyty zależy od aktualnej ekspozycji.

Wstęp na wiele wydarzeń i wystaw jest bezpłatny, ale godziny otwarcia mogą zmieniać się pomiędzy kolejnymi projektami. Maison des Arts jest dobrym pierwszym punktem spaceru po Antony, ponieważ znajduje się blisko starego centrum, targu i kościoła Saint-Saturnin.

3. Kościół Saint-Saturnin – najstarszy zabytek i centrum dawnej wsi Antony

Église Saint-Saturnin jest najstarszym zachowanym budynkiem w Antony. Historia miejsca sięga wczesnego średniowiecza, gdy na terenie należącym do opactwa Saint-Germain-des-Prés istniała niewielka kaplica. Późniejsza świątynia była wielokrotnie rozbudowywana wraz ze wzrostem liczby mieszkańców.

Z zewnątrz kościół ma stosunkowo skromną bryłę, która dobrze pasuje do dawnego wiejskiego charakteru okolicy. W środku można zobaczyć elementy pochodzące z różnych okresów oraz witraże, w tym prace związane ze sztuką przełomu XIX i XX wieku.

Po wizycie w świątyni dobrze przejść pobliskimi ulicami starej dzielnicy Saint-Saturnin. Przy niektórych budynkach ustawiono tablice wyjaśniające ich historię. Spacer można kontynuować przez park przy ratuszu w stronę Maison Chénier lub Place Patrick Devedjian.

4. Parc Heller – duży miejski park z alejami, stawem i śladami dawnych posiadłości

Parc Heller jest najważniejszym parkiem zarządzanym bezpośrednio przez miasto. Rozciąga się na południowy zachód od centrum i łączy funkcje rekreacyjne, przyrodnicze oraz historyczne. Przez teren prowadzą alejki biegnące wzdłuż ru des Godets, a jednym z centralnych punktów jest Étang du Soleil.

W parku znajdują się trawniki piknikowe, boiska, place zabaw oraz zacienione miejsca odpowiednie na odpoczynek podczas upału. Różnorodny drzewostan przyciąga ptaki i drobne zwierzęta, dlatego park dobrze sprawdza się również podczas spokojnego spaceru przyrodniczego.

Na terenie zachowały się elementy dawnych posiadłości, między innymi Château Sarran oraz pamiątki związane z aktorem François Molé. Współczesny park nie jest jednak formalnym ogrodem historycznym. Najważniejsza pozostaje jego rola jako zielonego łącznika pomiędzy centrum Antony, rezerwatem doliny Bièvre i dalszymi promenadami.

5. Coulée verte des Vallons de la Bièvre – długa trasa piesza i rowerowa w stronę Paryża

Promenade des Vallons de la Bièvre jest liniowym terenem zielonym poprowadzonym nad trasą szybkiej kolei. Łączy Antony z kolejnymi miejscowościami położonymi w stronę Paryża, między innymi Châtenay-Malabry, Sceaux, Fontenay-aux-Roses, Bagneux i Malakoff.

Trasa jest wykorzystywana przez spacerowiczów, biegaczy i rowerzystów. Jej największą zaletą jest możliwość pokonywania długich odcinków z dala od intensywnego ruchu samochodowego. Po drodze znajdują się niewielkie parki, place, obiekty sportowe i wejścia prowadzące do dzielnic mieszkaniowych.

Na terenie Antony do promenady można dołączyć w kilku miejscach, dlatego nie trzeba przechodzić jej od początku do końca. Krótki odcinek dobrze połączyć z parkiem Sceaux lub centrum miasta, natomiast dłuższa wycieczka rowerowa może prowadzić aż w stronę południowych dzielnic Paryża.

6. Coulées vertes des Godets et du Paradis – spokojne ścieżki wzdłuż strumienia

Coulée verte des Godets ma bardziej naturalny charakter niż szeroka promenada nad trasą kolejową. Ścieżka prowadzi wzdłuż ru des Godets, który wyznacza fragment granicy pomiędzy Antony i Verrières-le-Buisson. Drewniane mostki, zarośla i niewielkie zbiorniki wodne tworzą krajobraz wyraźnie odmienny od gęsto zabudowanego centrum.

Trasa łączy kilka terenów zielonych, w tym okolice Bassin de la Noisette i Coulée verte du Paradis. Nazwa drugiego obszaru nie jest współczesnym hasłem promocyjnym, lecz nawiązuje do dawnego określenia tej części Antony.

Spacer można rozpocząć w Parc Heller i kontynuować w stronę Verrières-le-Buisson. Po opadach niektóre fragmenty mogą być wilgotne lub błotniste, dlatego lepiej wybrać stabilne obuwie. Jest to jedna z najlepszych propozycji dla osób szukających cichego miejsca poza głównymi osiami komunikacyjnymi.

7. Atelier-Musée du Pays d’Antony – lokalna historia, rzemiosło i dawne przedmioty codzienne

Atelier-Musée du Pays d’Antony działa w Maison des Arts i gromadzi przedmioty związane z codziennym życiem mieszkańców oraz rozwojem miejscowości. Kolekcja obejmuje między innymi ceramikę, narzędzia, wyroby rzemieślnicze i dokumenty.

Jednym z bardziej charakterystycznych elementów jest zrekonstruowany warsztat rymarza. Pozwala on zobaczyć wyposażenie zawodu, który miał duże znaczenie w czasach, gdy transport i praca w gospodarstwach były uzależnione od koni.

Nie jest to duże muzeum miejskie z rozbudowaną ekspozycją multimedialną. Jego znaczenie polega na zachowaniu lokalnych przedmiotów, które w innych okolicznościach mogłyby zostać rozproszone lub zniszczone. Dostępność zbiorów najlepiej sprawdzić przed wizytą, ponieważ część działalności jest prowadzona przez lokalne stowarzyszenie.

8. Marché d’Antony i Place Patrick Devedjian – lokalny targ w nowoczesnym centrum miasta

Marché d’Antony jest jednym z największych targów w departamencie Hauts-de-Seine. Pod zadaszeniem i na sąsiednich stanowiskach sprzedawane są warzywa, owoce, mięso, ryby, sery, pieczywo, kwiaty, książki oraz artykuły codziennego użytku.

Targ działa we wtorki, czwartki i niedziele rano. Najbardziej ożywiona atmosfera panuje zwykle w weekend, gdy mieszkańcy łączą zakupy ze spotkaniami i wizytą w pobliskich kawiarniach. Nie jest to targ urządzony przede wszystkim z myślą o turystach, dzięki czemu pozwala obserwować codzienny rytm miasta.

Place Patrick Devedjian łączy halę z teatrem i ulicami prowadzącymi do dzielnicy Saint-Saturnin. Plac został przebudowany jako piesze centrum z drzewami, ławkami i ogródkami gastronomicznymi. Dobrze zatrzymać się tu pomiędzy wizytą w Maison des Arts a spacerem po starym Antony.

9. Théâtre Firmin-Gémier – współczesny teatr przy historycznym centrum Antony

Théâtre Firmin-Gémier – Patrick Devedjian znajduje się w pobliżu rynku, mediateki i stacji RER. Nowoczesny budynek został częściowo zagłębiony w ziemi, dzięki czemu jego bryła nie dominuje nad niższą zabudową dzielnicy Saint-Saturnin.

Program obejmuje teatr dramatyczny, muzykę, taniec, projekty interdyscyplinarne oraz wydarzenia kierowane do młodszej publiczności. Sala może być aranżowana na różne sposoby, co pozwala dopasować przestrzeń do charakteru przedstawienia.

Budynek nie funkcjonuje jak atrakcja dostępna do samodzielnego zwiedzania w ciągu dnia. Wizyta wymaga wybrania spektaklu albo udziału w specjalnym wydarzeniu. Przed przyjazdem dobrze sprawdzić również repertuar partnerskich miejsc tworzących L’Azimut, ponieważ część przedstawień odbywa się poza samym Antony.

10. Espace Cirque d’Antony – przedstawienia nowego cyrku pod namiotami

Espace Cirque znajduje się w dzielnicy Pajeaud, w pobliżu Parc Heller i Parvis du Breuil. Jest to teren przystosowany do przyjmowania dużych namiotów cyrkowych oraz zespołów pracujących nad nowymi przedstawieniami.

Program koncentruje się na współczesnym cyrku, który łączy akrobatykę, teatr, taniec, muzykę i sztuki wizualne. Nie należy oczekiwać tradycyjnej ekspozycji ani stałego parku rozrywki. Przestrzeń ożywa w okresie rezydencji artystycznych, festiwali i konkretnych spektakli.

Wyjście do Espace Cirque można połączyć ze spacerem przez Parc Heller lub terenami doliny Bièvre. Jest to szczególnie interesująca propozycja dla rodzin ze starszymi dziećmi, pod warunkiem wcześniejszego dopasowania terminu do repertuaru.

11. Réserve naturelle régionale du bassin de la Bièvre – chronione siedliska ptaków i roślin

Réserve naturelle régionale du bassin de la Bièvre leży przy południowo-zachodniej części Antony, w sąsiedztwie Parvis du Breuil i terenów należących do Verrières-le-Buisson. Chroni wilgotne środowiska, które stanowią miejsce życia oraz odpoczynku wielu gatunków ptaków.

Teren nie jest zwykłym miejskim parkiem dostępnym bez ograniczeń. Wejścia są organizowane podczas wybranych spacerów przyrodniczych i wizyt prowadzonych przez specjalistów. Takie zasady pomagają ograniczyć presję na wrażliwe siedliska.

Podczas oprowadzania można dowiedzieć się, jak zmiany przepływu Bièvre, gospodarka wodna i urbanizacja wpłynęły na lokalny ekosystem. Terminy są publikowane w programach miejskich i mogą szybko się zapełniać, dlatego udział dobrze zaplanować z wyprzedzeniem.

12. Château de Berny i Croix-de-Berny – ślady dawnej rezydencji oraz wyścigowej historii dzielnicy

Château de Berny należał niegdyś do najważniejszych rezydencji w tej części regionu. W XVII wieku przebudowę budynku powierzono młodemu François Mansartowi, a posiadłość słynęła z ogrodów, bogatych wnętrz i przyjęć organizowanych przez kolejnych właścicieli.

Sam pałac znajdował się po stronie dzisiejszego Fresnes i został niemal całkowicie rozebrany po rewolucji francuskiej. Jego rozległy park rozciągał się jednak na terenie Antony. W późniejszym okresie urządzano tu wyścigi konne, zanim obszar został podzielony i zabudowany.

Współczesna Croix-de-Berny nie jest dzielnicą zabytkową. Pozostałości dawnej posiadłości są skromne i nie tworzą klasycznej trasy pałacowej. Miejsce będzie jednak interesujące dla osób poznających przemiany krajobrazu podparyskiego oraz historię terenów położonych przy wejściu do Parc de Sceaux.

13. Maison Chénier i spacer szlakiem dawnych rezydencji – literackie ślady starego Antony

Maison Chénier stoi w historycznej części miasta przy Rue Maurice-Labrousse. Posiadłość była związana z rodziną poetów André i Marie-Josepha Chénier. Na początku XIX wieku budynek został kupiony i przebudowany przez ich brata Louisa-Sauveura.

Dom nie działa jako regularnie otwarte muzeum, a część dawnej posiadłości jest związana ze współczesną instytucją edukacyjną. Budynek najlepiej oglądać jako element spaceru po starym Antony, z poszanowaniem aktualnej funkcji terenu.

W okolicy można odnaleźć kolejne ślady dawnych rezydencji, gospodarstw i zakładów, między innymi Propriété de Castries, Propriété Molé oraz pozostałości dawnej manufaktury świec. Umieszczone przez miasto tablice pomagają odtworzyć krajobraz sprzed intensywnej urbanizacji.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie Antony?

Jeden dzień wystarczy, aby poznać najważniejsze atrakcje Antony, pod warunkiem wybrania jednego obszaru miasta i sąsiedniego parku. Najbardziej zrównoważony plan obejmuje Domaine de Sceaux, Maison des Arts, kościół Saint-Saturnin i targ lub Parc Bourdeau.

Dwa dni pozwalają połączyć dziedzictwo kulturowe z dłuższym spacerem przyrodniczym. Pierwszego dnia można zwiedzić centrum i park Sceaux, a drugiego przejść przez Parc Heller, Coulée verte des Godets oraz okolice rezerwatu Bièvre.

Dłuższy pobyt w samym Antony nie jest konieczny podczas typowego wyjazdu turystycznego. Miasto może jednak stanowić dogodną bazę do odwiedzenia Sceaux, Arboretum de la Vallée-aux-Loups w Châtenay-Malabry, Verrières-le-Buisson i południowych dzielnic Paryża.

Antony w jeden dzień – propozycja trasy zwiedzania

Zwiedzanie najlepiej rozpocząć rano przy stacji Parc de Sceaux lub Croix de Berny. Pierwsze godziny dnia można przeznaczyć na spacer przez południową część Domaine de Sceaux, przejście wzdłuż kanału oraz dojście do pałacu. Muzeum należy uwzględnić tylko wtedy, gdy plan nie obejmuje kilku innych wystaw.

Po wyjściu z parku można przejechać RER B do stacji Antony. Tuż przy niej znajduje się Parc Bourdeau i Maison des Arts. Po obejrzeniu aktualnej ekspozycji trasa prowadzi przez centrum do Place Patrick Devedjian.

Przerwę obiadową najlepiej zaplanować w okolicy rynku lub starej dzielnicy Saint-Saturnin. Jeżeli dzień wizyty przypada na wtorek, czwartek albo niedzielę, rano działa również targ.

Po południu można zobaczyć kościół Saint-Saturnin, park przy ratuszu i Maison Chénier. Osoby preferujące dłuższy spacer mogą zamiast kolejnych zabytków pojechać do Parc Heller i przejść fragment Coulée verte des Godets.

Antony z dziećmi – które atrakcje wybrać?

Najbardziej uniwersalnym miejscem dla rodzin jest Domaine de Sceaux. Rozległe alejki, trawniki, kanały i tereny rekreacyjne pozwalają dostosować długość wizyty do wieku dzieci. Na terenie domeny organizowane są również gry, zajęcia i wydarzenia rodzinne, których program zmienia się w ciągu roku.

Parc Heller oferuje place zabaw, otwarte tereny i możliwość obserwowania ptaków nad stawem. Można z niego przejść na Parvis du Breuil albo rozpocząć krótszy spacer wzdłuż ru des Godets.

Espace Cirque będzie dobrym wyborem podczas trwania przedstawienia odpowiedniego dla wieku dziecka. W deszczowy dzień alternatywą może być wystawa lub warsztat w Maison des Arts, choć program rodzinny trzeba wcześniej sprawdzić.

Rodzinnego planu nie należy wypełniać spacerami przy prywatnych rezydencjach i tablicach historycznych. Jeden park, krótka trasa po centrum i wybrane wydarzenie kulturalne zapewnią bardziej komfortowe tempo.

Jak dojechać do Antony z Paryża?

Najważniejszym środkiem transportu jest RER B. W granicach miasta i w bezpośrednim sąsiedztwie atrakcji znajdują się między innymi stacje Parc de Sceaux, La Croix de Berny, Antony, Fontaine-Michalon i Les Baconnets.

Stacja Antony jest najwygodniejsza podczas wizyty w Maison des Arts, historycznym centrum i na targu. Croix de Berny ułatwia wejście do Domaine de Sceaux, natomiast Fontaine-Michalon i Les Baconnets znajdują się bliżej Parc Heller oraz południowych terenów zielonych.

Przy stacji Antony rozpoczyna się także Orlyval prowadzący w stronę lotniska Orly. Nie jest to jednak standardowa linia miejskiego metra, a zasady taryfowe mogą różnić się od zwykłych przejazdów RER.

Do Croix-de-Berny dociera również tramwaj T10, łączący Antony z Châtenay-Malabry, Le Plessis-Robinson i Clamart. Przy planowaniu dalszych wycieczek po południowo-zachodniej części aglomeracji może być wygodniejszy niż powrót przez centrum Paryża.

Jak poruszać się po Antony?

Centrum wokół stacji RER Antony najlepiej zwiedzać pieszo. Maison des Arts, targ, teatr, ratusz, kościół Saint-Saturnin i najważniejsze ulice starej dzielnicy znajdują się stosunkowo blisko siebie.

Domaine de Sceaux, Parc Heller i południowe promenady są od centrum wyraźnie oddalone. Podczas jednodniowej wizyty dobrze korzystać z RER lub autobusów, zamiast przeznaczać dużą część dnia na przechodzenie przez dzielnice mieszkalne.

Rower szczególnie dobrze sprawdza się na Promenade des Vallons de la Bièvre oraz trasach łączących zielone korytarze. W parkach obowiązują jednak lokalne ograniczenia, a w najbardziej zatłoczonych częściach pierwszeństwo mają piesi.

Samochód nie jest potrzebny podczas typowego zwiedzania. Komunikacja publiczna pozwala dotrzeć do głównych punktów, a parkowanie w centrum lub przy popularnych wejściach do parku Sceaux może być mniej wygodne niż podróż koleją.

Kiedy najlepiej odwiedzić Antony?

Wiosna jest najlepszym okresem na poznawanie parków i promenad. Szczególną popularnością cieszy się Domaine de Sceaux w czasie kwitnienia wiśni, dlatego w słoneczne weekendy wybrane części parku mogą być zatłoczone.

Lato sprzyja piknikom, jeździe na rowerze i długim spacerom. Zacienione fragmenty Parc Heller oraz Coulée verte des Godets zapewniają lepsze warunki niż otwarte place w centrum. Program przedstawień plenerowych i wydarzeń zmienia się każdego roku.

Jesień dobrze pasuje do spacerów po Domaine de Sceaux, Parc Bourdeau i Parc Heller. Kolory drzew urozmaicają krajobraz, a mniejszy ruch pozwala spokojniej oglądać historyczne osie parkowe.

Zimą plan można oprzeć na Maison des Arts, przedstawieniu teatralnym i krótkim spacerze po Saint-Saturnin. Przed wizytą dobrze sprawdzić repertuar oraz godziny otwarcia, ponieważ mniejsze placówki i ekspozycje czasowe mogą mieć przerwy pomiędzy kolejnymi wydarzeniami.

Antony – czy warto odwiedzić miasto?

Antony nie jest konkurencją dla historycznego centrum Paryża ani miejscowości posiadających rozbudowane zespoły pałacowe. Jego zaletą jest możliwość połączenia sztuki, lokalnej historii i długich spacerów po zielonych terenach bez konieczności dalekiego wyjazdu poza aglomerację.

Najlepszym powodem przyjazdu jest Domaine de Sceaux, które należy do najważniejszych historycznych parków w okolicach Paryża. Samo Antony uzupełnia wizytę o kameralne centrum, Maison des Arts, park Heller i szlaki prowadzące przez dolinę Bièvre.

Miasto szczególnie dobrze sprawdzi się u osób, które poznały już główne paryskie zabytki i szukają spokojniejszego programu. Nie trzeba odhaczać wszystkich punktów rankingu. Więcej daje wybór jednego dużego parku, krótkiej wystawy oraz spaceru pozwalającego zobaczyć, jak dawna wieś została włączona w krajobraz współczesnej metropolii.