Kuldyga, po łotewsku Kuldīga, to jedno z najpiękniejszych małych miast Łotwy i jeden z najlepszych przystanków podczas podróży po Kurlandii. Leży nad rzeką Ventą i łączy zabytkową drewnianą architekturę, brukowane uliczki, niewielkie place, wodospady oraz charakterystyczny ceglany most. Najważniejsze miejsca znajdują się blisko siebie, dlatego centrum najlepiej poznawać pieszo.
Co warto zobaczyć w Kuldydze? Podczas pierwszej wizyty koniecznie zobacz Wodospad Venta, stary ceglany most, Stare Miasto wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, rzekę Alekšupīte i jej wodospad. Przy całym dniu warto dodać Ogród Miejski, Muzeum Okręgowe Kuldygi, kościół św. Katarzyny i 25-metrową wieżę widokową po drugiej stronie Venty.
Historyczne centrum Kuldygi zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2023 roku. UNESCO wyróżnia je jako wyjątkowo dobrze zachowany przykład tradycyjnego miasta, które rozwinęło się ze średniowiecznej osady w ważny ośrodek administracyjny Księstwa Kurlandii i Semigalii. W historycznej tkance miasta zachował się układ ulic rozwijany od średniowiecza oraz drewniana i murowana zabudowa reprezentująca kilka stuleci historii.
Spis treści:
Kuldyga – największe atrakcje
Największą zaletą Kuldygi jest niewielka odległość pomiędzy najważniejszymi miejscami. Wodospady, most, Stare Miasto i Ogród Miejski można połączyć podczas jednego spaceru. Dopiero przy dalszych atrakcjach, takich jak Jaskinie Piaskowe Riežupe, przydaje się samochód.
1. Wodospad Venta – najszerszy wodospad Europy
Wodospad Venta, czyli Ventas Rumba, jest symbolem Kuldygi i jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji przyrodniczych Łotwy.
Najważniejsza korekta względem wielu starszych przewodników dotyczy jego szerokości. Aktualny oficjalny portal turystyczny Kuldygi podaje 249 metrów, a zależnie od poziomu wody szerokość wynosi zwykle około 200-250 metrów. Podczas wiosennych wezbrań może dochodzić nawet do około 270 metrów. Wysokość wodospadu wynosi natomiast zaledwie około 1,6-2,2 metra.
To właśnie nietypowe proporcje sprawiają, że Venta wygląda zupełnie inaczej niż klasyczny górski wodospad. Zamiast wysokiej kaskady powstaje ogromny skalny próg przecinający niemal całą rzekę.
Wodospad jest chronionym pomnikiem geologicznym i geomorfologicznym znajdującym się w rezerwacie przyrody Doliny Venty. Dostęp jest bezpłatny przez całą dobę.
Wiosną można dodatkowo obserwować słynne „latające ryby”. Certy płynące na tarło próbują pokonać skalny próg i wyskakują ponad wodę. Zjawisko jest tak mocno związane z miastem, że wiosną 2026 roku ponownie zorganizowano wydarzenia otwierające sezon turystyczny właśnie wokół migracji ryb.
2. Stary ceglany most nad Ventą
Drugim symbolem Kuldygi jest stary ceglany most nad Ventą, z którego świetnie widać rzekę i wodospad.
Obecny most powstał w latach 1873-1874 i ma około 164 metrów długości. Oficjalny portal miasta określa go jako trzeci najdłuższy ceglany most w Europie i drugi najstarszy ceglany most łukowy na Łotwie.
Most został zaprojektowany tak szeroko, aby mogły minąć się na nim dwa jadące w przeciwnych kierunkach powozy.
Podczas I wojny światowej dwa przęsła zostały wysadzone przez wycofujące się wojska rosyjskie. Odbudowano je w 1926 roku, a w 2008 roku most odrestaurowano, przywracając mu bardziej historyczny wygląd.
Warto przyjść tutaj także wieczorem. Po zmroku most jest podświetlany, dzięki czemu panorama Venty wygląda zupełnie inaczej niż w środku dnia.
3. Stare Miasto w Kuldydze – zabytek UNESCO
Stare Miasto w Kuldydze nie imponuje monumentalnymi budowlami, ale właśnie jego spójność jest największym atutem.
UNESCO podkreśla, że początki miasta, znanego dawniej jako Goldingen, sięgają XIII wieku. Szczególnie ważny okres rozwoju przypadł na czasy Księstwa Kurlandii i Semigalii, kiedy Kuldyga była ważnym centrum administracyjnym i handlowym.
W historycznym centrum zachowały się tradycyjne drewniane domy, kamienice, dachy kryte dachówką oraz układ ulic kształtowany przez wiele stuleci. Miasto uniknęło również dużych zniszczeń podczas wojen XX wieku, co pomogło zachować autentyczny charakter zabudowy.
Najlepiej spacerować bez pośpiechu ulicami Baznīcas iela, Liepājas iela, Kalna iela i Skolas iela.
Kuldyga jest jednym z tych miast, w których atrakcją jest nie tylko konkretny zabytek, ale również sam spacer pomiędzy starymi domami, podwórkami i niewielkimi placami.
4. Alekšupīte i najwyższy wodospad Łotwy
Przez historyczne centrum przepływa niewielka Alekšupīte, będąca jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Kuldygi.
W wielu miejscach rzeka biegnie bezpośrednio obok domów, których fundamenty i piwniczne ściany tworzą część jej brzegów. To właśnie takie połączenie wody i historycznej zabudowy przyczyniło się do powstania określenia Kuldygi jako „Wenecji Północy”.
Największą atrakcją jest jednak Wodospad Alekšupīte.
Ma 4,15 metra wysokości i około 8 metrów szerokości. Aktualny oficjalny portal turystyczny określa go jako najwyższy wodospad na Łotwie.
Wodospad został w XVII wieku ukształtowany i wzmocniony w taki sposób, aby nurt mógł napędzać urządzenia pierwszego młyna papierniczego w Kurlandii. Obecnie obok znajduje się platforma widokowa, a dostęp jest bezpłatny przez całą dobę.
Podczas mroźnych zim kaskada potrafi zamarzać i tworzyć efektowny lodospad.
5. Baznīcas iela, Stary Ratusz i Plac Ratuszowy
Jedną z najważniejszych ulic historycznej Kuldygi jest Baznīcas iela.
Właśnie tutaj najlepiej zwracać uwagę na drewniane domy, niewielkie dziedzińce i detale architektoniczne Starego Miasta.
Przy ulicy znajduje się Stary Ratusz. Budowa obecnego obiektu rozpoczęła się w XVII wieku i trwała wiele lat. Dawniej mieściły się tutaj między innymi sala rady miejskiej, sąd, więzienie oraz piwnice na piwo i wino.
Obecnie w Starym Ratuszu działa między innymi centrum informacji turystycznej i odbywają się wydarzenia oraz warsztaty.
Okoliczny Plac Ratuszowy jest dobrym miejscem na przerwę podczas spaceru po Starym Mieście.
6. Kościół św. Katarzyny – panorama Kuldygi z wieży
Kościół św. Katarzyny jest najstarszą budowlą sakralną w Kuldydze. Wzmianki o świątyni w tym miejscu pojawiają się już w źródłach z XIII wieku, choć obecny budynek jest wynikiem licznych przebudów i odbudów.
Szczególnie cenne jest wyposażenie wnętrza, w którym zachowały się elementy renesansowe, manierystyczne i barokowe.
Dla turystów dodatkową atrakcją jest możliwość wejścia na wieżę kościelną, z której można oglądać dachy Starego Miasta.
Obecnie wieża jest udostępniana od maja do października, a wejście kosztuje 1 €. Godziny mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje.
7. Ogród Miejski – park na miejscu dawnego zamku
Ogród Miejski w Kuldydze znajduje się na terenie dawnego zamku Zakonu Inflanckiego, a później rezydencji księcia Jakuba.
Do dziś można zobaczyć pozostałości murów zamkowych wznoszonych od XIII wieku oraz dawną piwnicę zamkową.
Park ma alejki, staw z fontanną, niewielkie mostki i punkty widokowe. Rozmieszczono tutaj również 22 rzeźby Līviji Rezevskiej, artystki mocno związanej z miastem.
Ogród leży pomiędzy Starym Miastem, muzeum, ceglanym mostem i Ventą, dlatego nie wymaga osobnej wyprawy.
Wstęp jest bezpłatny, a park pozostaje dostępny przez całą dobę.
8. Muzeum Okręgowe Kuldygi w willi Bangertów
Jeżeli chcesz lepiej poznać historię miasta, warto odwiedzić Muzeum Okręgowe Kuldygi.
Główna ekspozycja mieści się w historycznej willi Bangertów przy Pils iela. Z okien budynku można oglądać Wodospad Venta, ceglany most i Ogród Miejski.
Jedna z ekspozycji odtwarza mieszkanie zamożnego mieszkańca Kuldygi z początku XX wieku. Można również zobaczyć wystawę poświęconą dziejom miasta i jego zabudowy.
Aktualnie muzeum jest otwarte od piątku do niedzieli w godzinach 10:00-18:00. Bilet normalny kosztuje 4 €.
To dobry punkt na chłodniejszy lub deszczowy dzień.
9. Wieża widokowa w Pārventa Park
Po przeciwnej stronie Venty znajduje się jedna z nowszych atrakcji miasta – 25-metrowa wieża widokowa w Pārventa Park.
Na kilku poziomach przygotowano platformy, z których można oglądać Stare Miasto UNESCO, dolinę Venty, Wodospad Venta i historyczny ceglany most.
Wieża jest otwarta przez całą dobę i dostępna bezpłatnie. Po zmroku jest podświetlana.
Warto połączyć wejście na wieżę z krótkim spacerem trasą Pārventa. Oficjalny portal turystyczny opisuje około kilometrowy odcinek prowadzący przez park i punkty widokowe nad rzeką.
To jeden z najlepszych sposobów na zobaczenie całej Kuldygi z góry.
10. Dawna synagoga i Dom Sztuki
Kuldyga ma również ważne dziedzictwo żydowskie.
Kompleks dawnej Wielkiej Synagogi obejmuje trzy budynki. Synagogę wzniesiono w 1875 roku, a po II wojnie światowej była wykorzystywana między innymi jako magazyn i kino. Obecnie w budynku działa biblioteka miejska.
W sąsiednim obiekcie dawnego domu modlitwy z 1865 roku działa obecnie Kuldīga Art House, gdzie organizowane są wystawy sztuki współczesnej, projekty multimedialne i wydarzenia kulturalne.
To dobre miejsce dla osób, które zostają w mieście dłużej i chcą poznać również mniej oczywiste fragmenty jego historii.